Những ngôi chợ nổi tiếng nhất Sài Gòn xưa: Kỳ 2 – Chợ Nancy

Những người từng sống vào thập niên 1960, 1970 của thế kỷ trước, hầu như ai cũng đã từng nghe nói đến chợ Nancy, nằm ở khu vực giữa Quận Nhứt và Quận Năm, là vị trí gần cầu Nguyễn Văn Cừ ngày nay.

Chợ Nancy được lấy theo tên đường Nancy, nay là đường Nguyễn Văn Cừ. Vào đầu thế kỷ 20, con đường này có 2 đoạn, đoạn 1 từ kinh Tàu Hủ (Bến Chương Dương – Bến Hàm Tử) vô tới ngã tư với đường Trần Hưng Đạo (xưa là Boulevard Galliéni), đoạn 2 là từ ngã tư vô tới ngã 6 Cộng Hòa ngày nay (xưa là công trường Khải Định).

Đoạn 1 ban đầu mang tên đường Tân Hòa (vì đi ngang qua làng Tân Hòa), sau đổi thành tên Pháp là đường Grand Couronné, đoạn thứ 2 được đặt tên là Nancy từ năm 1920.

Ngày 28/11/1952, chính quyền Quốc Gia Việt Nam của quốc trưởng Bảo Đại đổi tên đường Nancy thành đường Khải Định, còn đường Grand Couronné lại đổi tên thành Nancy. Đây cũng chính là đoạn có chợ Nancy.

Dãy nhà trên đường Cộng Hòa (Nancy) ở khu chợ Nancy

Ngày 21/12/1955, chính quyền đệ nhất cộng hòa nhập 2 đoạn này thành 1 và đổi tên thành đường Cộng Hòa. Tuy nhiên sau đó, người ta vẫn quen gọi bùng binh ngay đầu đường là công trường Khải Định, dựa theo tên đường Khải Định cũ. Phải đến vài chục năm sau đó, công trường Khải Định mới được gọi thành Ngã 6 Cộng Hòa, dựa theo tên đường mới là Cộng Hòa.

Ngày 14/8/1975, đường Cộng Hòa đổi tên thành đường Nguyễn Văn Cừ, nhưng tên ngã 6 Cộng Hòa vẫn được giữ nguyên cho đến ngày nay.

Đường Trần Hưng Đạo, phía trước là đường Cộng Hòa, quẹo trái ra chợ Nancy, quẹo phải ra Ngã 6 Cộng Hòa (công trường Khải Định), nơi có trường trung học Petrus Ký

Về khu chợ Nancy, ban đầu nó vốn là một khu chợ tự phát ở ven bờ kinh Tàu Hủ, nên lúc nào cũng nhộn nhịp cảnh trên bến dưới thuyền.

Con đường Nancy nhỏ dần từ đường Galliéni (Trần Hưng Đạo) về phía bờ kinh, cộng với việc tiểu thương buôn bán lấn ra đường, dần dần hình thành một khu chợ. Phía dưới bến Hàm Tử có bến ghe cung cấp hàng nông sản nằm ngay bến sông, còn trên bờ người ta xây nhà lồng mái ngói để tiểu thương bán cá, bên ngoài thì hàng quán mọc lên san sát, kéo dài đến tận ngã tư Trần Hưng Đạo, từ đó chợ Nancy trở thành một trong những ngôi chợ nổi tiếng nhất ở khu vực Quận Nhứt về phía Chợ Lớn.

Ngã tư Trần Hưng Đạo – Cộng Hòa. Bên phải là chợ Nancy

Chợ Nancy nằm ngay chính giữa Quận Nhứt và Quận Năm, một bên là phường Cầu Kho của Quận Nhứt, một bên là phường Chợ Quán của Quận Năm. Tên chính thức của ngôi chợ được đặt tên tên phường là chợ Cầu Kho, nhưng người dân vẫn quen gọi là Chợ Nancy suốt từ buổi đầu cho đến khi nó bị giải tỏa vào năm 2008 để xây một cây cầu mới nối Quận 1 với Quận 4, Quận 8. Khu nhà lồng chợ xưa ngày nay trở thành công viên nhỏ dưới chân cầu. Nơi đây vẫn còn nhiều người lao động nghèo tiếp tục buôn thúng bán bưng để mưu sinh.

Đường Trần Hưng Đạo (Galliéni), đám khói bốc lên từ chợ Nancy trong vụ phiến quân Bình Xuyên năm 1955

Mặc dù cái tên Nancy đã đi vào tiềm thức của nhiều Sài Gòn, nhưng đến nay không một ai biết về nguồn gốc của nó.

Theo nhà văn Mạc Can – một người đã gắn bó từ nhỏ và am hiểu khu vực chợ Nancy, thì cái tên Nancy mà người Pháp đặt tên đường từ năm 1920 có lẽ là tên một người phụ nữ. Đây là cái tên phổ biến ở Pháp, cũng như như tên Cúc, tên Hoa ở xứ Việt. Cho đến nay thì vẫn không ai biết Nancy là ai, không ai còn cất công tìm hiểu nguồn gốc của nó, mà nếu có tìm thì tư liệu từ hơn 100 năm trước cũng đã vùi sâu sau lớp bụi dày của thời gian.

Còn về xuất phát của tên chợ Cầu Kho, đặt theo tên phường Cầu Kho của Quận Nhứt, theo nhà văn Sơn Nam, ban đầu Cầu Kho vốn là tên của cây cầu bắc ngang qua con rạch ở kho Giản Thảo, còn được gọi là kho Cẩm Đệm, là nơi chứa lương thực được chúa Nguyễn thiết lập từ năm 1741, là một trong 9 kho ở rải rác vùng Đồng Nai – Cửu Long.

Kho Giản Thảo ở Bến Nghé được xem là kho quan trọng nhất, năm 1778 được mở rộng để chứa lúa thu thuế từ 4 trấn của đất Gia Định. Sang đời vua Gia Long, năm 1805, kho này được tu bổ và mở thêm 6 dãy kho lợp ngói. Vì cây cầu nằm ở ngay công trình quan trọng đầu tiên của vùng đất này là kho lương thực, nên dân trong vùng gọi thành cầu kho, lâu dần thành tên chính thức, sau đó không chỉ là tên của cây cầu mà thành tên của cả một vùng.

Từ đường Galliéni (Trần Hưng Đạo) nhìn về phía đường Nancy. Đám khỏi bốc lên từ chợ Nancy bị cháy năm 1955 vì phiến quân Bình Xuyên

Trước 1975, chợ Nancy tên chính thức là chợ Cầu Kho, sau 1975 thành chợ phường Cầu Kho, do phường quản lý.

Đông Kha – chuyenxua.vn

Một bình luận về “Những ngôi chợ nổi tiếng nhất Sài Gòn xưa: Kỳ 2 – Chợ Nancy”

  1. chợ Cầu Kho là 1 chợ nhỏ vị trí nằm ngay ngã ba đường Phát Diệm – bến Chương Dương , Q 2 . hiện tại vẫn còn .thuộc P Cầu Kho , Q 1.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *