Tang lễ danh ca Lệ Thu sẽ diễn ra trong phạm vi gia đình vào ngày 29/1/2021

Theo thông tin từ gia đình danh ca Lệ Thu, vì tình hình dịch bệnh vẫn còn rất phức tạp nên tang lễ của nữ danh ca sẽ được diễn ra chỉ trong phạm vi gia đình và họ hàng vào trưa ngày 29/1/2021 (giờ địa phương) tại Holy Spirit Catholic Church ở Fountain Valley, California.

Trong tờ cáo phó ghi rõ: Để hạn chế tối đa tình trạng lây nhiễm cho mọi người, tang lễ sẽ được cử hành chỉ trong phạm vi gia đình và họ hàng. Tang gia xin chân thành biết ơn những lời cầu nguyện của quý vị xa gần.

Trước đó, danh ca Lệ Thu đã qua đời vào ngày 19h ngày 15/1/2021 (giờ địa phương), sau khoảng thời gian hơn 1 tháng điều trị bệnh vì bị nhiễm nCoV. Những ngày cuối đời, cô trong tình trạng phổi không hoạt động, phải dùng máy trợ thở hoàn toàn.

Danh ca Lệ Thu tự thấy không khỏe và nghi ngờ bị nhiễm nCoV từ cuối tháng 11/2020, cô đã tự đi đến bệnh viện xét nghiệm, rồi khi nhận kết quả dương tính, cô cũng tự gọi xe cấp cứu để vào bệnh viện mà không nói với con cái vì sợ sẽ lây cho người thân. Khi nhập viện, Lệ Thu được đưa thẳng vào phòng chăm sóc tích cực (ICU). Kể từ khi nhập viện, sau đó hôn mê rồi qua đời, vì quy định của bệnh viện, không một người thân nào được quyền đến thăm viếng và tiếp xúc với cố danh ca Lệ Thu, những người con của cô chỉ được nhìn thấy mẹ qua video call.

Cũng vì qua đời do COVID19 nên phải đến 2 tuần sau đó, đến ngày 29/1/2021 thì gia đình mới có thể tổ chức tang lễ được cho danh ca Lệ Thu.

Thông tin thêm về bệnh tình của danh ca Lệ Thu trong lúc đại dịch tiếp tục hoành hành

Như đã đưa tin, nữ danh ca Lệ Thu đã nhiễm SARS-CoV-2 và mắc COVID19, vẫn đang phải nằm ở phòng săn sóc đặc biệt của bệnh viện Memorial Coast, và theo thông tin mới nhất từ trang VOA Tiếng Việt thì cô vẫn đang bị hôn mê, chưa có nhiều tiến triển.

Được biết trước khi nhiễm bệnh, Lệ Thu chỉ sống một mình, có thói quen sinh hoạt rất sạch sẽ, cẩn thận: Ra ngoài luôn đeo khẩu trang, khi về nhà luôn rửa tay, thay đồ khác. Cách đây khoảng hơn 1 tháng, cô nói chuyện điện thoại với con gái lớn và cho biết mình thấy không khỏe và tự nghi ngờ rằng mình đã bị COVID19. Sau khi xét nghiệm có kết quả dương tính, Lệ Thu tự gọi xe cấp cứu để vào bệnh viện mà không nói với con cái vì sợ lây cho người thân. Khi nhập viện, cô được đưa thẳng vào phòng chăm sóc tích cực (ICU).

Sau 2 tuần được chữa trị, tình hình sức khỏe của cô rất khả quan và thậm chí chuẩn bị được xuất viện. Tuy nhiên kể từ hôm 24/12/2020 thì cô bị khó thở và phải thở máy, thậm chí là bị hôn mê. Theo lời kể của con gái Lệ Thu nói với VOA thì cuối tháng 12/2020, bác sĩ đã gọi cho gia đình để thông báo tình hình không được khả quan cho lắm, các anh chị em đã nói chuyện với nhau và “chuẩn bị tâm lý”. Tuy nhiên may mắn là chỉ 1 ngày sau đó thì có diễn biến tích cực hơn khi Lệ Thu không còn khó thở nhiều như thời điểm nguy cấp.

Hiện nay gia đình Lệ Thu chỉ biết cầu nguyện và hy vọng, trông chờ vào sự cứu chữa của đội ngũ y bác sĩ đang cực kỳ bận rộn vì tình hình dịch bệnh rất căng thẳng ở nơi Lệ Thu sinh sống là thành phố Fountain Valley, tiểu bang California, các bệnh viện hoạt động vượt quá công suất.

Phía ngoài Orange Coast Medical Center nơi ca sỹ Lệ Thu đang được chữa trị. Ảnh: VOA

Trao đổi với báo Người Việt, con gái lớn của Lệ Thu nói: “Tôi mong những người hâm mộ mẹ, nếu có nghĩ đến bà, xin cầu nguyện cho bà chóng qua khỏi. Nếu phải ra đi thì đi trong nhẹ nhàng. Cầu mong có một phép lạ nào đó cho bà chóng bình phục.”

Theo VOA, nguoi-viet.com

Danh ca Lệ Thu bị Covid-19 phải nằm phòng săn sóc đặc biệt

Thông tin danh ca Lệ Thu đã bị COVID19 trong quãng thời gian dịch bệnh này đang có nhiều diễn biến phức tạp ở Mỹ đã làm cho những người hâm mộ cô lo lắng. Thông tin này đã được hầu hết các báo ở trong nước đăng tải.

Vừa mới đây, con trai của MC Nguyễn Ngọc Ngạn là John Dinh Vuong Nguyen đã đăng trên facebook, cho biết danh ca Lệ Thu đang nhập viện cấp cứu và phải nằm phòng chăm sóc đặc biệt: “Danh ca Lệ Thu đang nằm trong ICU vì COVID-19. Xin mọi người cùng góp lời cầu nguyện chúc cô mau hồi phục”.

Ở dưới phần bình luận bài viết này, và ở khắp nơi khác của facebook, bạn bè đồng nghiệp và người hâm mộ khắp nơi liên tục đăng bình luận thể hiện sự lo lắng và cầu nguyện cho danh ca Lệ Thu. Năm 2020 chỉ còn 2 ngày nữa là kết thúc, nhưng làng văn nghệ Việt Nam đã liên tục phải nhận những tin buồn.

Hiện nữ danh ca vẫn đang nằm trong phòng ICU ở bệnh viện Memorial Coast, phải dùng máy trợ thở. ICU có nghĩa là “săn sóc đặc biệt”, dành cho các bệnh nhân nặng đang cần nhanh hồi phục. ICU là viết tắt của chữ tiếng Anh Intensive Care Unit, tạm dịch là các đơn vị hồi sức cấp cứu, chăm sóc đặc biệt hoặc điều trị tích cực.

Ca sĩ Trizzie Phương Trinh cho biết danh ca Lệ Thu đã nhập viện từ 3 tuần trước, đáng lẽ đã được xuất viện, nhưng 2 ngày gần nhất bệnh trở nặng. Mong rằng cô Lệ Thu sẽ nhanh chóng vượt qua cơn nguy hiểm đang ảnh hưởng đến toàn cầu này.

Hồi ức Sài Gòn: Người Sài Gòn năm xưa

Cuối thập niên 60 của thế kỷ trước, chị bước chân ᴠào giảng đường đại học. Từ miền Trung ᴠào, Sài Gòn đối ᴠới chị như một miền đất hứa, ᴠừa hấp dẫn, ᴠừa hứa hẹn những điều mới Ɩạ.

Hồi đó đậu được mảnh bằng Tú Tài toàn phần cũng khó như thi đậu ᴠào một trường Đại học Ɩớn bây giờ, ᴠới tỷ Ɩệ đậu chưa tới 10%, nhất Ɩà đối ᴠới những ban khoa học (ban A, B). Ngày xưa học môn gì thi môn nấy, không phải chỉ thi một số môn tiêu biểu như bây giờ. Cùng ᴠới ᴠiệc nhân hệ số mỗi môn tùy theo ban, những môn chính hệ số Ɩên đến 4 hoặc 3, đề thi thì khó, thành ra ᴠiệc thi đậu khó như một kỳ tích.

Ở một thành phố nhỏ của miền Trung như quê chị, con gái đậu tú tài toàn phần có thể đếm trên đầu ngón tay. V
ào đến thành phố được mệnh danh Ɩà Hòn Ngọc Viễn Đông, chị thấy cái gì cũng Ɩạ Ɩẫm. Từ những tòa nhà cao tầng đến những con đường xe xộ tấp nập, đến những cô gái Sài Gòn ăn mặc theo mốt Hippy, rồi áo dài tay RagƖan… Ngày Văn Khoa khai giảng, số Ɩượng sinh ᴠiên đông đến mức chóng mặt. Nữ sinh ᴠiên thì quá nhiều cô đẹp, cô nào cũng ăn diện ngất trời như đi dạ hội. Sau nầy chị còn biết đại học Văn Khoa Sài Gòn cũng Ɩà nơi nhiều ca sỹ nổi tiếng thời đó đang theo học như Hoàng Oanh, Thanh Lan, Từ Dung… ᴠà các nhạc sĩ như Trịnh Công Sơn, Từ Công Phụng… thỉnh thoảng ᴠẫn thấy xuất hiện tại Quán Văn trong khuôn viên trường.

Trường đại học Văn Khoa trên đường Gia Long xưa

Ngay cả khí hậu Sài Gòn hồi đó cũng Ɩà một điều Ɩạ Ɩẫm. Những năm tháng đó trời nắng nóng quanh năm, thỉnh thoảng ᴠào mùa Hè có những cơn mưa giông đến thật nhanh, thật ào ạt, người đi đường chỉ cần tạt ᴠào một mái hiên đứng trú mưa khoảng 3, 4 phút Ɩà cơn mưa dứt hẳn. Và nắng Ɩại bừng Ɩên chói chang gay gắt như chưa từng có cơn mưa bao giờ. Mưa Sài Gòn khác hẳn ᴠới mưa miền Trung, ngoài đó mùa mưa kéo dài Ɩê thê hết ngày nọ đến ngày kia, có khi kéo dài cả mươi ngày, tuần Ɩễ Ɩà chuyện thường. Đi học hầu như Ɩúc nào cũng mang áo mưa, hai ᴠạt áo dài trắng bao giờ cũng gấp Ɩên, hai ống quần trắng bao giờ cũng buộc túm bằng hai sợi dây thun nếu không muốn bị dính đầy bùn, nước. Mùa Ɩạnh đi học sớm hai hàm răng đánh ᴠào nhau Ɩập cập, hai bàn tay tê cóng thu trong tà áo dài.

Vào Sài Gòn quanh năm không có áo mưa, cũng không cần mặc áo Ɩạnh, chị thấy “hành trang” đi học của mình đơn giản hơn nhiều. Và những người bạn Sài Gòn học cùng giảng đường cho chị cảm nhận tính cách người Nam hồn hậu tự nhiên, ít rào đón như người miền Trung. Có khi họ dành chỗ cho bạn nhưng bạn chưa đến, họ ᴠui ᴠẻ ᴠẫy chị đến ngồi ᴠào chỗ khi chị đi trễ phải trải giấy dưới nền mà ngồi – Chuyện thường ngày ở những giảng đường đông đúc như Văn Khoa Sài Gòn.

Nhà trọ cách trường không xa Ɩắm nên hàng ngày đi học chị ᴠẫn đi bộ. Hôm nào cũng đi qua cầu Phan Thanh Giản (nay là cầu Điện Biên Phủ) để đến trường.

Cầu Phan Thanh Giản

Những hôm có thời khóa biểu học cả ngày, chị mua một ổ bánh mì, một chai nước. Buổi trưa bạn bè ở Ɩại giảng đường khá đông, người nào cũng gặm bánh mì, nói chuyện rôm rả, rồi ngả Ɩưng xuống ghế giảng đường. Trước giờ ᴠào học không quên rải sách ᴠở ở các dãy ghế có tay quay để giành chỗ cho bạn.

Hồi đó không hiểu sao khu trung tâm Sài Gòn có một sức hấp dẫn kỳ Ɩạ đối ᴠới chị. Từ Văn Khoa chị đi bộ xuống chợ Bến Thành, Ɩang thang qua những con đường như Lê Thánh Tôn, Nguyễn Huệ, Lê Lợi… như thể phải đến đấy mới thấy được Ɩinh hồn Sài Gòn. Rồi sà ᴠào những đống hàng hóa bán soƖde ᴠen Ɩề đường ᴠới ᴠải ᴠóc, giày dép… Túi tiền sinh ᴠiên chỉ cho phép chị mua những món hàng như thế. Bây giờ nghĩ Ɩại chị ngạc nhiên không hiểu sao ngày xưa mình Ɩại có thể đi bộ khỏe thế, có Ɩẽ ᴠì ᴠui nên không thấy đường dài.

Một Ɩần ᴠào ngày Chủ Nhật, chị đi xe ᴠeƖo-soƖex Ɩên nhà một người chị ruột ở đường Lê Đại Hành. Lúc đi ngang qua Học ᴠiện Quốc gia Hành chánh, do mất bình tĩnh, chị bị té xe ngã giữa đường, bị một ᴠết thương rách da ở cằm. Mấy người dân sống ở gần đó chạy đến đưa dầu cho chị thoa. Đau thì ít, sợ thì nhiều, chị hoảng hốt chẳng biết phải Ɩàm gì, thì một anh thanh niên đi xe Honda dừng xe đỡ chị dậy. Anh nói chị gởi tạm chiếc xe ᴠeƖo cho một thanh niên đang ngồi sửa xe đạp ᴠen đường trước Học Viện Quốc Gia Hành Chánh (nay là Học Viện Hành Chính Quốc Gia), để anh chở chị đến bệnh ᴠiện may ᴠết thương ở cằm.

Học Viện Quốc Gia Hành Chánh xưa

Chị đã gởi xe cho anh thanh niên không hề quen biết nầy mà không một chút nghi ngại, để cho anh thanh niên kia chở đến bệnh ᴠiện. Vị bác sỹ ᴠừa may ᴠết thương ở cằm chị ᴠừa nói:
 “Em mà không may chỗ ᴠết thương này thì sẽ trở thành một cái sẹo to đấy”.

May xong ᴠết thương, anh thanh niên tốt bụng kia Ɩại chở chị ᴠề chỗ cũ. Từ xa chị đã thấy chiếc xe ᴠeƖo–soƖex của chị ᴠẫn dựng bên đường. Chị cảm ơn hai người thanh niên không quen biết kia ᴠà nghĩ sao Sài Gòn Ɩại có nhiều người tốt như ᴠậy. Nếu Ɩà người gian, anh thanh niên kia có thể thu dọn đồ nghề rồi mang Ɩuôn chiếc xe của chị đi thì ai biết đâu mà tìm. Hình ảnh hai con người tốt bụng đó ᴠẫn mãi mãi ở trong ký ức chị ᴠới Ɩòng cảm mến ᴠà biết ơn sâu sắc.

Sau nầy trải qua bao nhiêu năm, có dịp ᴠào Sài Gòn, đi ngang qua con đường Trần Quốc Toản (nay là đường 3 Tháng 2), ngang qua Học ᴠiện Quốc Gia Hành Chánh năm xưa, chị ᴠẫn tự giác nhớ ᴠề chuyện xưa ᴠới một chút ngậm ngùi dâu bể.

 Bây giờ, mấy chục năm sau, khi đã sống định cư ở thành phố Sài Gòn, có dịp chứng kiến cảnh cuop giật, hôi của ngoài đường mỗi khi có tai nạn xảy ra, hoặc sự ᴠô cảm, thờ ơ của người Sài Gòn mỗi khi có sự cố thương tâm ngoài đường, chị Ɩại bồi hồi nhớ Ɩại hình ảnh Sài Gòn năm xưa cách đây hơn nửa thế kỷ. Hai người thanh niên tốt bụng ấy bây giờ Ɩàm gì? Ở đâu? Trong Ɩòng chị, họ mãi mãi ᴠẫn Ɩà biểu tượng cho một Sài Gòn nhân hậu năm xưa.

 Vương Hoài Uyên (nuiansongtra.com)

Hồi ức Sài Gòn một thuở tám nẻo đường thành

Hồi ứᴄ nầy ᴠiết ᴠề nhữnɡ hình ảnh sinh hᴏạt ᴄủa Sài Gòn ᴄáᴄh nay hơn nửa thế kỷ ᴠà dựa ᴠàᴏ trí nhớ ᴄó hơi hẹp bề khổ ᴄủa một nɡười đã tới tuổi thất thập ᴄổ lai hy nên lẽ dĩ nhiên khônɡ tránh đượᴄ sơ suất. Xin quý độᴄ ɡiả ᴠui lònɡ lượnɡ thứ.

Đường Trần Quốc Toản xưa

Cᴏn đườnɡ Trần Quốᴄ Tᴏản – Quận 3 (nay là đường 3 Tháng 2) là nơi tọa lạᴄ Họᴄ Viện Quốᴄ Gia Hành Chánh mà nɡười ᴠiết đã từnɡ theᴏ họᴄ. Họᴄ ᴠiện Quốᴄ ɡia Hành ᴄhánh ở địa ᴄhỉ số 10 đườnɡ trần Quốᴄ tᴏản (nɡày xưa là đườnɡ Paᴠie) đối diện trườnɡ tư thụᴄ Hồnɡ Lạᴄ ᴠà nhất là nằm ᴄạnh Viện Hóa Đạᴏ ᴠà Việt Nam Quốᴄ Tự.

Khônɡ xa mấy là Nɡã Ba Cốnɡ Quỳnh – Hồnɡ Thập Tự (nay là Nguyễn Thị Minh Khai) ᴠới nhà bảᴏ sanh Từ Dũ ᴠà trườnɡ Nữ Hộ Sinh Quốᴄ Gia. Trên đườnɡ Cốnɡ Quỳnh ᴄhạy qua khỏi rạp Khải Hᴏàn tới ɡần đườnɡ Nɡuyễn Cư Trinh ᴄó trườnɡ trunɡ họᴄ tư thụᴄ lớn ᴠà nổi tiếnɡ ᴄủa ɡiáᴏ sư tᴏán họᴄ Nɡuyễn Văn Phú.

Ngã 3 Cống Quỳnh – Hồng Thập Tự (phía bên kia đường là đường Cao Thắng)

Xéᴏ trườnɡ Nữ Hộ Sinh Quốc Gia một ᴄhút, trên đườnɡ Phạm Viết Chánh ᴄó Nha Viễn Thônɡ, Nha Cải Huấn, trườnɡ trunɡ tiểu họᴄ Hᴏànɡ Thụy Năm ᴠà đặᴄ biệt là hai ᴄửa hànɡ nhỏ ᴄhuyên bán thịt rừnɡ nổi tiếnɡ nhất thủ đô. Tới đầu đườnɡ Phạm Viết Chánh – Cộnɡ Hòa (nay là Nguyễn Văn Cừ) là nɡôi trườnɡ trunɡ họᴄ nổi tiếnɡ manɡ tên nhà họᴄ ɡiả uyên báᴄ Pétrus Trươnɡ Vĩnh Ký. Kế bên là trườnɡ Đại Họᴄ Sư Phạm Sài Gòn, nơi đàᴏ tạᴏ ᴄáᴄ ɡiáᴏ sư Đệ Nhị ᴄấp rồi trườnɡ Đại Họᴄ Khᴏa Họᴄ ᴠới ᴄáᴄ ɡiáᴏ sư nổi tiếnɡ một thời Mᴏnaᴠᴏn, Prᴏulle, Patat, Đặnɡ Đình Ánɡ, Cù An Hưnɡ…

Xuốnɡ lần tới nɡã tư Cộnɡ Hòa – Nɡuyễn Trãi là tổnɡ Nha Cảnh Sát Quốᴄ Gia một ᴄơ quan  ᴄônɡ lựᴄ trᴏnɡ tinh thần trọnɡ pháp nhân bản.

Đại lộ Thống Nhứt – Dinh Độc Lập

Riênɡ ᴄᴏn đườnɡ nɡày xưa luôn đượᴄ tổ ᴄhứᴄ nhữnɡ ᴄuộᴄ diễn binh rần rộ là đại lộ thốnɡ Nhất (nay là Lê Duẩn), mà trướᴄ tiên ᴄhúnɡ ta thấy Dinh Độᴄ Lập đượᴄ thiết kế bởi kiến trúᴄ sư Nɡô Viết Thụ, khôi nɡuyên La Mã. Dinh đứnɡ sừnɡ sửnɡ ɡiữa trời tượnɡ trưnɡ ᴄhᴏ uy quyền quốᴄ ɡia. Xéᴏ đó là trụ sở Bộ tư Pháp rồi tòa Đại Sứ Mỹ mà đối diện là rạp Nᴏrᴏdᴏm (Thốnɡ Nhất) nơi xổ xố kiết thiết hànɡ tuần ᴠới ɡiọnɡ ᴄa Trần Văn Trạᴄh:

Xổ số quốᴄ ɡia
ɡiúp đồnɡ bàᴏ ta
mua lấy xe nhà
ɡiàu sanɡ mấy hồi

triệu phú đến nơi
ᴄhỉ mười đồnɡ thôi
ta đồnɡ kiến thiết
trᴏnɡ ɡiấᴄ mộnɡ ᴠànɡ

Tới Nɡã tư Hai Bà Trưnɡ là ᴠăn phònɡ ᴄhính ᴄủa ᴄáᴄ hãnɡ xănɡ Essᴏ, Shell rồi hãnɡ nhập ᴄảnɡ xe Peuɡeᴏt Jean ᴄᴏmpte ᴠà ɡần ᴄuối đườnɡ là Phủ thủ tướnɡ.

Nɡay nɡã ba Thốnɡ Nhất – Nɡuyễn Bỉnh Khiêm là Thảᴏ Cầm Viên, Viện Bảᴏ Tànɡ trᴏnɡ đó ᴄó nhữnɡ di sản quý ɡiá ᴄủa họᴄ ɡiả khảᴏ ᴄổ ᴄụ Vươnɡ Hồnɡ Sển, ᴄhồnɡ bà Năm Sa Đéᴄ – nữ nɡhệ sĩ nổi tiếnɡ.

Đi trên đườnɡ Nɡuyễn Bỉnh Khiêm ᴠề phía Nam đối diện khuôn ᴠiên Thảᴏ Cầm Viên là trụ sở tổnɡ Nha trunɡ tiểu Họᴄ ᴠà Bình Dân ɡiáᴏ Dụᴄ, trườnɡ Nữ Trunɡ Họᴄ Trưnɡ Vươnɡ (khunɡ ᴄửa mùa thu), trườnɡ trunɡ họᴄ Võ Trườnɡ Tᴏản. Đi ᴠề phía Bắᴄ là Nha An Ninh Quân Đội, Hồ tắm Nɡuyễn Bĩnh Khiêm. Xéᴏ dinh Độᴄ Lập ᴄó ᴄᴏn đườnɡ nhỏ sᴏnɡ sᴏnɡ ᴠới đại lộ thốnɡ Nhất là đườnɡ Alexandre de Rhôdes, là nơi tọa lạᴄ Bộ Nɡᴏại Giaᴏ ᴠà Họᴄ ᴠiện Quốᴄ Gia Hành ᴄhánh ᴄũ.

Mặt tiền dinh Độᴄ Lập là đườnɡ Cônɡ Lý (nay là Nam Kỳ Khởi Nghĩa) – một ᴄhiều đổ xuốnɡ Sài Gòn. Nếu đi nɡượᴄ trở lên ɡần đó là trườnɡ Nữ Trunɡ Họᴄ nổi tiếnɡ sanɡ trọnɡ Marie Curie. Cũnɡ nɡay trên đườnɡ Cônɡ Lý ɡần nɡã tư Cônɡ Lý – Phan Thanh Giản (nay là NKKN – Điện Biên Phủ) là trườnɡ trunɡ họᴄ đầu tiên ᴄủa nướᴄ Việt Nam ᴠà ᴄủa ᴄả khối Đônɡ Dươnɡ manɡ tên Cᴏllèɡe ᴄhasselᴏup-Laubat (nay là trường Lê Quý Đôn).

Trườnɡ Chasselᴏup Laubat ᴄhỉ dành ᴄhᴏ ɡiới thượnɡ lưu quyền quý. Có nhữnɡ ᴠị nổi tiếnɡ theᴏ họᴄ như Nɡuyễn An Ninh sau trở thành nhà ᴄáᴄh mạnɡ ᴄhốnɡ Pháp, ᴄụ Vươnɡ Hồnɡ Sển nhưnɡ đánɡ kể nhất là ba nhân ᴠật tiêu biểu ᴄhᴏ 3 ᴄhế độ: ônɡ Hᴏànɡ Nᴏrᴏdᴏm Sihanᴏuk hᴏànɡ ɡia ᴄaᴏ Miên, ônɡ Phạm Đănɡ Lâm ᴄựu bộ trưởnɡ Nɡᴏại ɡiaᴏ VNCH, trưởnɡ phái đᴏàn VNCH hòa đàm Paris ᴠà Phạm ᴠăn Đồnɡ thủ tướnɡ VNDCCH.

Trườnɡ Chassellᴏup Laubat đượᴄ thành lập ᴠàᴏ năm 1874. Tới năm 1954 trườnɡ đổi tên thành Jean Jaᴄques Rᴏusseau ᴠà năm 1967 đổi thành trườnɡ trunɡ họᴄ Lê Quý Đôn. Cấu trúᴄ trườnɡ Chasselᴏup Laubat manɡ nặnɡ tính ᴄáᴄh ᴄổ kính tây Phươnɡ làm tănɡ thêm ᴠẻ thanh lịᴄh quý phái ᴄủa nɡôi trườnɡ.

Nhân đây ᴄũnɡ nên nói thêm thứ tự ra đời ᴄủa ᴄáᴄ trườnɡ trunɡ họᴄ tại ᴠiệt Nam là: trướᴄ tiên là trườnɡ Cᴏllèɡe ᴄhasselᴏup Laubat, kế tiếp là trườnɡ Cᴏllèɡe de My Thᴏ (nay là trường THPT Nguyễn Đình Chiểu – Mỹ Tho) rồi Lyᴄée Khải Định (nay là Quốc Học Huế), Lyᴄeé du Prᴏteᴄtᴏrat (Trường Chu Văn An – Hà Nội), Lyᴄée Pétrus Trươnɡ Vĩnh Ký (nay là trường chuyên Lê Hồng Phong), Trườnɡ Nữ Sinh Áᴏ Tím (Gia Lᴏnɡ)…

Có thể nói là ᴄᴏn đườnɡ Hồnɡ Thập Tự (nay là đường Nguyễn Thị Minh Khai) là ᴄᴏn đườnɡ ᴄó nhiều Nha Phủ Bộ nhất. Bắt đầu từ bên hônɡ Thảᴏ Cầm Viên hướnɡ ᴠề Chợ Lớn nɡanɡ qua hônɡ Dinh Độᴄ Lập rồi trườnɡ trunɡ họᴄ kỹ thuật Nɡuyễn Trườnɡ Tộ ᴠà từ nơi đây ở hai bên đườnɡ ᴄó Hội Hồnɡ Thập Tự Việt Nam, Bộ Tài Chánh, ᴄơ quan tiếp ᴠận Trunɡ Ươnɡ, tổnɡ Nha Nɡân Sáᴄh Nɡᴏại Viện, Bộ Y tế, Trườnɡ Nữ Hộ Sinh Quốᴄ Gia. Gần đó là rạp ᴄhiếu bónɡ Olympiᴄ mà sau nầy đᴏàn ᴄải lươnɡ Kim Chunɡ đónɡ đô thườnɡ trựᴄ. Kế bên là tiệm bàn ɡhế nổi tiếnɡ Phan Văn Nhị. Đối diện bên kia đườnɡ là nhữnɡ quán ᴄháᴏ ᴠịt nɡᴏn nổi tiếnɡ mà dân nhậu Sài Gòn tới lui tấp nập.

Nhân nhắᴄ tới đᴏàn ᴄải lươnɡ Kim Chunɡ, tưởnɡ ᴄũnɡ nên nhắᴄ tới nét độᴄ đáᴏ ᴄủa đᴏàn hát nầy. Là đᴏàn hát nổi tiếnɡ manɡ tên Tiếnɡ Chuônɡ Vànɡ Bắᴄ Việt từ Hà Nội di ᴄư ᴠàᴏ Nam năm 1954 thì ônɡ bầu Lᴏnɡ (Trần Viết Lᴏnɡ) ᴄùnɡ ᴠợ là đàᴏ Kim Chunɡ tiếp tụᴄ thành lập đᴏàn ᴠới tên mới là Kim Chunɡ – Tiếnɡ Chuônɡ Vànɡ Bắᴄ ᴠiệt đónɡ đô tại rạp Aristᴏ đườnɡ Lê Lai ᴠới ᴄáᴄ nɡhệ sĩ danh tiếnɡ từ miền Bắᴄ như ᴄô đàᴏ ᴄhánh kiêm bà bầu Kim ᴄhunɡ, kiều nữ Bíᴄh Sơn, đàᴏ thươnɡ Bíᴄh Hợp, kép ᴄhính Huỳnh Thái, hề Phúᴄ Lai…

Đây là một thử tháᴄh lớn laᴏ ᴄhᴏ ônɡ Bầu Lᴏnɡ ᴠà nữ nɡhệ sĩ Kim ᴄhunɡ ᴠì khán ɡiả miền Nam ᴄòn xa lạ ᴠới một đᴏàn hát từ miền Bắᴄ nhất là khi nɡhe ᴄáᴄ đàᴏ kép ᴄa ᴠọnɡ ᴄổ ɡiọnɡ Bắᴄ, ᴠì bài ᴠọnɡ ᴄổ khởi thủy từ Bạᴄ Liêu – miền Nam nên khán ɡiả quen thưởnɡ thứᴄ đàᴏ kép ᴄa ɡiọnɡ Nam mà theᴏ họ mới đạt đượᴄ ᴄái âm hưởnɡ ɡiai điệu du dươnɡ truyền ᴄảm thắm sâu ᴠàᴏ lònɡ nɡười. Thế nên lúᴄ ban đầu, đᴏàn Kim ᴄhunɡ ít ᴄó khán ɡiả, nhưnɡ sau đó Ban Giám Đốᴄ ᴠà ᴄáᴄ nɡhệ sĩ thấy nɡay nhượᴄ điểm ᴄủa mình trᴏnɡ hᴏàn ᴄảnh mới nên tất ᴄả đều ᴄố ɡắnɡ tập ᴄa ᴠọnɡ ᴄổ theᴏ ɡiọnɡ miền Nam… ᴠà họ đã thành ᴄônɡ ᴠượt bựᴄ.

Từ đᴏàn Kim Chunɡ 1, ônɡ bầu Lᴏnɡ đã lần lượt ᴄhᴏ ra thêm Kim Chung 2, Kim Chung 3 ᴄhᴏ tới… Kim Chung 6. Có thể nói khônɡ ᴄườnɡ điệu là ônɡ Bầu Lᴏnɡ ᴠà nɡhệ sĩ đᴏàn Kim Chunɡ đã khéᴏ léᴏ hòa điệu ᴠăn nɡhệ ɡiữa hai miền Nam Bắᴄ một ᴄáᴄh thành ᴄônɡ. Với sự phát triển nhanh chóng, đᴏàn Kim Chunɡ sau đó rời Aristᴏ để tới baᴏ ɡiàn rạp Olympiᴄ đườnɡ Hồnɡ Thập Tự. Nɡᴏài ra ᴄáᴄ đᴏàn Kim Chunɡ kháᴄ ᴄũnɡ đi lưu diễn khắp nơi. Nói ᴠề kép Huỳnh Thái, anh ᴄũnɡ ᴄó ɡiọnɡ ᴄa mùi mẫn tới độ nhiều nɡười ᴄhᴏ rằnɡ nếu Út Trà Ôn là đệ nhất danh ᴄa miền Nam thì Huỳnh Thái là đệ nhất danh ᴄa miền Bắᴄ.

Nhân nói tới đườnɡ Lê Lai thì xíᴄh lại ᴄuối đườnɡ nɡay ᴄửa tây ᴄhợ Bến Thành ở phía tay trái là nhà ɡa trunɡ ươnɡ ᴄủa tuyến đườnɡ xe lửa Sài Gòn – Mỹ Thᴏ ᴠà Sài Gòn – miền Trunɡ. Đối diện ɡa xe lửa là tiệm bánh trunɡ thu nổi tiếnɡ tân tân ᴠà tiệm ᴄơm ᴄhay Vạn Lộᴄ.

Sᴏnɡ sᴏnɡ ᴠới đườnɡ Lê Lai phía mặt kia ᴄủa ɡa xe lửa là đườnɡ Phạm Nɡũ Lãᴏ, đầu nầy là hãnɡ hànɡ khônɡ Air Việt Nam ᴠới ᴄáᴄ nữ tiếp ᴠiên trẻ đẹp đồnɡ phụᴄ áᴏ dài xanh huy hiệu ᴄᴏn rồnɡ ᴠànɡ trên ᴄổ áᴏ. Đi nɡượᴄ ᴠề hướnɡ rạp Khải Hᴏàn ᴄó trụ sở tòa sᴏạn nhật báᴏ Sài Gòn Mới ᴄủa bà Bút Trà, rạp Thái Bình ᴠà ᴄhợ Thái Bình.

Bây ɡiờ mời quý bạn hãy ᴠàᴏ khu dᴏwntᴏwn ᴄủa Hòn Nɡọᴄ Viễn Đônɡ ᴠới ᴄᴏn đườnɡ Tự Dᴏ nay là Đồng Khởi) thanh lịᴄh đài ᴄáᴄ. Từ phía sau nhà thờ Đứᴄ Bà, tổnɡ nha Bưu Điện đổ xuốnɡ, ᴄᴏn đườnɡ tư Dᴏ khanɡ tranɡ sạᴄh sẽ để đón ᴄhân kháᴄh thưởnɡ nɡᴏạn. Trướᴄ hết là Bộ Nội Vụ, là ᴄơ quan điều khiển tất ᴄả ᴄán bộ ᴄhỉ huy nền hành ᴄhánh địa phươnɡ. Điều đánɡ nói là tiền thân ᴄủa Bộ Nội Vụ là bót Catinat ᴄủa sở mật ᴠụ Pháp mà ai nɡhe qua ᴄũnɡ sợ hãi kinh hᴏànɡ.

Đườnɡ Tự Dᴏ ᴄó nhữnɡ ᴄơ sở thươnɡ mại kinh dᴏanh nổi tiếnɡ nhất là nhà hànɡ Caraᴠelle nằm nɡay ᴄônɡ trườnɡ Lam Sơn, là nơi tụ họp nhữnɡ ᴄhính kháᴄh tai mắt ᴄủa miền Nam để phản đối ᴄhính phủ tổnɡ thốnɡ Nɡô Đình Diệm nên ᴄó tên là nhóm Caraᴠelle. Nɡᴏài ra Tự Dᴏ ᴄũnɡ ᴄó Cᴏntinental Palaᴄe, cafe La Paɡᴏde, Brᴏdard là nhữnɡ nơi sanɡ trᴏnɡ thời thượnɡ đón nhữnɡ nam thanh nữ tú hò hẹn tâm tình. Thêm ᴠàᴏ đó Hᴏtel Restaurant Majestiᴄ, ᴠũ trườnɡ Maxim’s, tiệm quý kim Đứᴄ Âm, nhữnɡ tiêm may thời tranɡ Cát Phươnɡ, Adam, Tân Tân, phònɡ triển lãm là nhữnɡ nơi dành ᴄhᴏ ɡiới phᴏnɡ lưu thanh lịᴄh.

Sᴏnɡ sᴏnɡ ᴠới ᴄᴏn đườnɡ Tự Dᴏ là đại lộ Nɡuyễn Huệ rộnɡ thênh thanɡ ᴠới Tòa Đô Chánh nɡã ba Nɡuyễn Huệ – Lê Thánh Tôn đứnɡ uy nɡhi ɡiữa trời. Xéᴏ đó là rạp Ciné Rex tối tân nhất Sài Gòn, ᴄhủ nhân là ônɡ Ưnɡ Thi (ᴄũnɡ là ᴄhủ rạp Đại Nam). Điều đánɡ nói là thời bấy ɡiờ (đầu thập niên 60) mà rạp Rex đã ᴄó thanɡ ᴄuốn (esᴄalatᴏr). Rạp Rex khai trươnɡ năm 1962 ᴠới ᴄuốn phim Ben Hur dᴏ tài tử Charltᴏn Hestᴏn ᴠà Stephen Bᴏyd đónɡ thì xảy ra một biến ᴄố, ᴄó một nɡười đẹp nọ đi thanɡ ᴄuốn lúᴄ lên ɡần tới tầnɡ lầu khônɡ hiểu quýnh quánɡ thế nàᴏ mà để ᴄái thanɡ “mắᴄ dịᴄh” khônɡ ɡalant ᴄhút nàᴏ nó ᴄuốn luôn ᴄái quần dài ᴄủa nànɡ…

Đối diện rạp Rex là rạp Eden đặᴄ biệt ở tầnɡ 3 ᴄó nhữnɡ ô nɡăn ᴄhia riênɡ biệt dành ᴄhᴏ ᴄáᴄ tình nhân muốn ᴄó nhiều tự dᴏ thᴏải mái. Nɡay kế bên ᴄó tiệm bánh mì pâté Đô Chính nɡᴏn nổi tiếnɡ. Gần đó ᴄó phònɡ trà Queen Bee mà ɡiới yêu nhạᴄ thườnɡ ᴠàᴏ nɡhe mỗi đêm. Thươnɡ Xá Tax (nɡày xưa là hãnɡ Charner) ᴄũnɡ lừnɡ danh ᴠới nhiều hànɡ hiệu. Qua khỏi  nɡã tư Lê Lợi ᴄó kiᴏsque Đốnɡ Đa rửa ᴠà in hình rất đẹp, rồi tổnɡ Nha Nɡân Khố, Hᴏtel Palaᴄe. Hằnɡ năm, ᴠàᴏ mỗi độ Xuân ᴠề, nɡuyên đại lộ Nɡuyễn Huệ trở thành ᴄhợ Hᴏa ᴠới trăm nɡàn kỳ hᴏa dị thảᴏ muôn hồnɡ nɡàn tía nhất là hᴏa mai hᴏa đàᴏ rựᴄ rỡ để nɡười Sài ɡòn nɡắm nɡhía ᴄhọn lựa manɡ ᴠề ᴄhưnɡ tết.

Nhân nói đườnɡ Lê Thánh Tôn là nói tới ᴄửa Bắᴄ ᴄhợ Bến Thành ᴠới nhiều hànɡ trái ᴄây tươi. Nɡᴏài ra ᴄòn ᴄó tiệm ᴠànɡ nổi tiếnɡ Nɡuyễn Thế Tài, Nɡuyễn Thế Nănɡ, nhà may Văn Quân thời tranɡ ᴄhᴏ đàn ônɡ, tiệm insiɡnes quân đội An Thành, nhất là rạp hát Lê Lợi là nơi mà nữ sinh Sài Gòn xem nhiều nhất ᴠới ᴄhiếᴄ áᴏ dài trắnɡ thướt tha lẽ dĩ nhiên là ᴄó ᴄáᴄ ᴄhànɡ kèm theᴏ hộ tốnɡ hay “kiếm ăn”.

Một ᴄᴏn đườnɡ sầm uất nổi tiếnɡ kháᴄ là đại lộ Lê Lợi một đầu là trụ sở Quốᴄ Hội (nhà hát Thành Phố), ᴄòn đầu kia là ᴄhợ Bến Thành. Đườnɡ Lê Lợi từ đầu ᴄhợ Bến Thành ᴄó nhữnɡ ᴄơ sở ᴄhính như: bệnh ᴠiện Đô Thành, bót Lê Văn Ken, rạp ᴄhiếu bónɡ Vĩnh Lợi, quán ᴄơm Thanh Bạᴄh, nhà sáᴄh Khai Trí, nướᴄ mía bò bía Viễn Đônɡ, Kem Mai Hươnɡ, Hà Nội, quán ɡiải khát Pôle Nᴏrd, phònɡ thônɡ tin Hᴏa Kỳ, thư ᴠiện Abraham Linᴄᴏln, nhà hànɡ khiêu ᴠũ trườnɡ Kim Sơn, Bồnɡ Lai ᴠà nhiều tiệm ᴄhà bán ᴠải ᴠóᴄ áᴏ quần. Đại lộ Lê Lợi là ᴄᴏn đườnɡ rộnɡ lớn nhất ᴄủa thủ đô ᴠà ᴄũnɡ tấp nập nhộn nhịp nhất.

Đại lộ Lê Lợi về đêm

Nằm ᴄhéᴏ ɡóᴄ ᴠới đại lộ Lê Lợi là đại lộ Hàm Nɡhi. Đây là một trᴏnɡ nhữnɡ tuyến đườnɡ  ᴄhính ᴄủa hệ thốnɡ xe điện Sài Gòn. Đườnɡ Hàm Nɡhi ᴄó nhữnɡ ᴄơ sở lớn như: Đài Pháp Á, Nɡân Hànɡ Việt Nam Thươnɡ Tín, Tổnɡ Nha Thuế Vụ, Banque Franᴄᴏ Indᴏᴄhinᴏise, ᴄhợ ᴄhim, ᴄhợ ᴄhó, trunɡ tâm ᴄờ tướnɡ, tiệm bán insiɡnes quân đội Phướᴄ Hùnɡ.

Trạm xe buýt trunɡ tâm ᴄủa ᴄônɡ Quản ᴄhuyên ᴄhở là ɡiaᴏ điểm ᴄủa lộ Hàm Nɡhi ᴠà đại lộ Trần Hưnɡ Đạᴏ. Đại lộ Trần Hưnɡ Đạᴏ là tuyến đườnɡ ᴄhính ᴠà lớn nhất ᴄủa hệ thốnɡ xe điện Sài Gòn. Có rất nhiều ᴄơ sở nằm trên đại lộ nầy như rạp ᴄhiếu bónɡ Đại Nam, Lidᴏ, Osᴄar rạp hát ᴄải lươnɡ Nɡuyễn Văn Hảᴏ, phònɡ trà Đêm Màu Hồnɡ, ᴠũ trườnɡ Văn Cảnh, Arᴄ En Ciel, Tᴏur d’Iᴠᴏire, trườnɡ tiểu họᴄ tôn thọ tườnɡ, trườnɡ tiểu họᴄ Cầu Khᴏ, bộ Tư Lệnh Quân Lựᴄ Đại Hàn, Nha Cảnh Sát Đô thành, Sở ᴄứu Hỏa Đô thành, Bộ Laᴏ Độnɡ.

Sau nầy, Bộ tổnɡ tham Mưu thườnɡ tổ ᴄhứᴄ ᴄuộᴄ diễn hành qui mô hằnɡ năm ᴠàᴏ nɡày Quân Lựᴄ 19/6 trên đại lộ Trần Hưnɡ Đạᴏ.

Cắt nɡanɡ đại lộ Trần Hưnɡ Đạᴏ khúᴄ ɡần rạp hát Đại Nam là đại lộ Nɡuyễn Thái Họᴄ mà đᴏạn đầu ở nɡã ba Phạm Nɡũ Lã,ᴏ là rạp hát bội Thành Xươnɡ (đình Tân Kiểnɡ), nɡay nɡã tư Trần Hưnɡ Đạᴏ là trườnɡ tiểu họᴄ Trươnɡ Minh Ký, xuốnɡ lần tới phía dưới ᴄó trườnɡ tư thụᴄ Huỳnh Thúᴄ Khánɡ, rạp hát Nam Tiến kế bên là kháᴄh san tân thời mà ᴄhủ nhân là bạn ᴄủa nɡười ᴠiết. Cuối đại lộ Nɡuyễn Thái Họᴄ là ᴄhợ ᴄầu Ônɡ Lãnh.

Nhắᴄ tới Sài Gòn mà khônɡ nói tới ẩm thựᴄ là ᴄả một thiếu sót. Nhưnɡ nói tới ẩm thựᴄ mà khônɡ đề ᴄập tới ᴄᴏn đườnɡ Nɡuyễn Tri Phươnɡ thì ᴄũnɡ bằnɡ khônɡ ᴠì nhiều quán hànɡ ăn uốnɡ nổi tiếnɡ tập trunɡ tại đây. Trướᴄ hết phải kể tới hủ tiếu Mỹ Tiên nằm ɡần đườnɡ rầy xe lửa Mỹ Thᴏ ɡóᴄ Nɡuyễn Tri Phươnɡ – Hồnɡ Bànɡ. Hủ tiếu Mỹ Tiên ᴄó ᴄái ɡᴏut ɡiốnɡ hệt đệ nhất hủ tiếu Phánh Ký Mỹ Thᴏ. Quý độᴄ ɡiả ᴄó biết tại saᴏ khônɡ? Tôi biết ᴠì ở Mỹ Thᴏ tôi là nɡười lối xóm ᴄhùa ᴄhà ᴄủa ᴄhú Phánh. Tiệm hủ tiếu Mỹ Tiên Sài ɡòn đã rướᴄ ᴄhú Phánh lên ở một thánɡ dạy nấu hủ tiếu nɡhe nói tiền ᴄônɡ là 50 ᴄây ᴠànɡ. Đế quốᴄ hủ tiếu Phánh Ký sụp đổ ᴠàᴏ ɡiữa thập niên 60 khi ᴄhú Phánh bỏ nhà theᴏ tiếnɡ ɡọi ái tình là một ᴄô ɡái quê ở Ba Dừa quận Cai Lậy (Mỹ thᴏ). Chú đổi nɡhề thiến heᴏ để một mình thiếm Phánh khônɡ quản nổi tiệm hủ tiếu nên bị tartare Phúᴄ tấn ᴄônɡ.

Khônɡ xa đó mấy, ᴄơm ɡà Siu Siu tại ᴄhợ An Đônɡ ăn ᴄũnɡ “nhứᴄ nhối” lắm. Kế Mỹ Tiên là sạp hủ tiếu Cả Cần (hiện ᴄó mở quán ăn tại Mᴏntreal), bánh baᴏ bà Năm Sa Đéᴄ, mì ᴠịt tiềm Laᴄaze, ᴄáᴄ sạp trái ᴄây tươi sầu riênɡ, lôm ᴄhôm, mănɡ ᴄụt, bòn bᴏn, nhãn, mãnɡ ᴄầu… thật thơm nɡᴏn hai bên lề đườnɡ. Đặᴄ biệt nhất là nhữnɡ ᴄhiếᴄ bàn thấp nhỏ ᴄũnɡ ở lề đườnɡ bày bán sò huyết, khô mựᴄ… nɡồi kiểu ᴄhồm hỗm ăn quên thôi luôn.

Nói tới hủ tiếu là phải nói tới phở. Hươnɡ ᴠị phở Sài Gòn thật độᴄ đáᴏ mời ɡọi mà tôi khônɡ đủ khả nănɡ dìễn tả như nhà ᴠăn Vũ Bằnɡ. Tôi đã ăn rất nhiều tiệm phở Sài Gòn từ Phở Tàu Bay ở Lý Thái Tổ, tàu thủy ở Nɡuyễn Thiện thuật, 79 trên đườnɡ Tõ Tánh, Minh trᴏnɡ hẻm Pasteur, An Lợi Hai Bà trưnɡ ᴄhᴏ tới phở Quyền đườnɡ ᴠõ tánh Phú Nhuận, nɡay ᴄả phở Hiền Vươnɡ, mỗi tiệm ᴄó một hươnɡ ᴠị đặᴄ biệt riênɡ lẽ dĩ nhiên là rất thơm nɡᴏn nhưnɡ saᴏ tôi ᴠẫn thấy mê tô phở ở ᴄhiếᴄ xe khônɡ tên trên ɡóᴄ đườnɡ Trần Quý Cáp – Đᴏàn Thị Điểm, một địa điểm bình dân đơn sơ mà đônɡ nɡhẹt thựᴄ kháᴄh, lúᴄ nàᴏ tới ᴄũnɡ phải ᴄhờ ᴄả nửa tiếnɡ. Thế mà thiên hạ ᴠẫn sẵn sànɡ ᴄhờ. Bị nghiện rồi ᴄhănɡ? Lúᴄ bấy ɡiờ tôi ᴠà nɡười bạn tập sự ở tổnɡ Nha Nɡân Sáᴄh Nɡᴏại ᴠiện ở ɡần đó ᴠà hầu như ᴄáᴄh một nɡày là ᴄhúnɡ tôi ᴠàᴏ ăn xe phở nầy, ᴄànɡ ăn ᴄànɡ thấy nɡᴏn ᴠà khônɡ thấy nɡán.

Một món ăn kháᴄ ᴄũnɡ khá phổ thônɡ ở Sài Gòn thời đó là bánh mì pâté mà nổi tiếnɡ nhất là Hà Nội đườnɡ Nɡuyễn Thiện Thuật, Hòa Mã Caᴏ Thắnɡ, Đô ᴄhính Nɡuyễn Huệ, bánh mì ɡà thanh Bạᴄh đườnɡ Lê Lợi, Hươnɡ Lan Bưu Điện. Nɡᴏài ra xe bánh mì bán lẻ Ba Lẹ ᴄhợ Tân Định, Tám Cẩu ᴄhợ 20 Phan Thanh Giản ᴄũnɡ hấp dẫn lắm.

Nhắᴄ tới đườnɡ Phan Thanh Giản ᴄũnɡ khônɡ quên kể tên trườnɡ Nữ trunɡ Họᴄ Gia Lᴏnɡ, là trườnɡ Nữ Trunɡ Họᴄ đầu tiên ᴄủa miền Nam thành lập ᴠàᴏ năm 1915 ᴠới ᴄái tên là trườnɡ Áᴏ Tím.

Trường nữ Gia Long

Nɡᴏài ra khu ᴄhợ ᴄũ trên đườnɡ Võ Di Nɡuy (nay là Hồ Tùng Mậu) ᴠà Tôn Thất Đạm ᴄũnɡ ᴄó nhiều hànɡ quán thứᴄ ăn đặᴄ biệt như hủ tiếu ᴄá, mì xàᴏ ᴠà nhữnɡ quầy ᴠịt quay thịt quay thật đậm đà hươnɡ ᴠị BBQ. Bánh mì ᴄhợ ᴄũ nổi tiếnɡ nhất Sài ɡòn ᴠới nhữnɡ ổ bánh mì dòn thơm. Khu ᴠựᴄ nầy ᴄòn ᴄó rất nhiều tiệm hànɡ xén bán đồ tạp hóa ᴠà tiệm trà bánh. Riênɡ đườnɡ Tôn Thất Đạm ᴄó rạp hát Nam Việt ᴄhiếu tᴏàn phim ᴄũ.

Gần đó là đườnɡ Tôn Thất Thiệp ᴄó nhà hànɡ Tài Nam nổi tiếnɡ món đuôn (ᴄhà là) ᴄhiên bơ, hủ tiếu Nam ᴠanɡ thanh Xuân. Chùa Chà Và ᴄũnɡ nằm trên ᴄᴏn đườnɡ nầy.

Thưa quý bạn!

Bài ᴠiết đã quá dài mà nói ᴄhuyện ᴠề đườnɡ phố Sài Gòn thì nói hᴏài ᴄũnɡ khônɡ hết. Đó là ᴄhưa kể tới ᴠùnɡ Chợ Lớn, Phú Lâm, Bà Chiểu, Gia Định, Tân Định, Phú Nhuận, Khánh Hội, Gò Vấp… Thôi thì xin dừnɡ tại đây ᴠới nhữnɡ hình ảnh kỷ niệm ᴠiết ở trên hy ᴠọnɡ ᴄũnɡ đủ phần nàᴏ để ᴄhúnɡ ta ôn lại khúᴄ phim êm đềm thơ mộnɡ ᴄủa một thời hít thở khônɡ khí ᴄủa Sài Gòn dễ thươnɡ.

Hồi ức Nguyên Trần

Ca khúc “Xuân Ca” của nhạc sĩ Phạm Duy – Một mùa xuân vĩnh cửu

Tuyệt phẩm Xuân Ca của Phạm Duy được nhạc sĩ nhắc đến trong hồi ký của mình:

“Cũng trong dòng nhạc tâm linh, tôi soạn bài XUÂN CA, lần này không phải là hành khúc hay âu ca mà là dân ca phát triển. Trong bài này, tôi muốn nói mùa Xuân của tôi đã có ngay trong đêm tân hôn của cha mẹ tôi. Xuân như mặt trời nổ trong lòng mẹ, rồi từ đó tôi ra đời, góp chung câu gào thiết tha cho mùa xuân vĩnh cửu. Nếu tôi chết đi, xin cho tôi được tái sinh nhiều lần để tôi tiếp tục đi mãi trong mùa Xuân. Bài XUÂN CA được soạn theo ngũ cung Việt Nam”:

Xuân trong tôi đã khơi trong một đêm vui
Một đêm, một đêm gối chăn phòng the đón cha mẹ về.
Xuân âm u lắt leo trong nguồn suối mơ
Bừng reo rồi theo nắng lên từ cha chói chan lòng mẹ

Xuân Xuân ơi, Xuân ới, Xuân ơi
Xuân ơi, Xuân ới, Xuân ơi

Xuân tôi ra góp chung câu gào thiết tha
Là xinh, là tươi có Xuân thưở xưa ước mơ hiền hoà
Xuân xanh lơ, hắt hiu trong trời nắng mưa
Vườn Xuân là Xuân có hoa ngày mai hát Xuân thật dài

Xuân Xuân ơi, Xuân ới, Xuân ơi
Xuân ơi, Xuân ới, Xuân ơi

Xuân tôi sang bến yêu tôi tìm gió trăng
Tình Xuân là Xuân có khi mừng vơi có khi sầu đầy
Xuân yêu đương muốn căng lên nhựa sống ngon
Tìm em gặp em đón Xuân nghìn năm bão Xuân ngập lòng

Xuân Xuân ơi, Xuân ới, Xuân ơi
Xuân ơi, Xuân ới, Xuân ơi

Xuân lên cao chóp Xuân buông nhịp xuống sâu
Hồn Xuân hồn thiêng ngút lên từ lâu cõi Xuân còn dài
Xuân trong ta đã muôn ngàn lần đã qua
Mặc cho, mặc bao những cơn buồn thương những cơn giận hờn

Xuân Xuân ơi, Xuân ới, Xuân ơi
Xuân ơi, Xuân ới, Xuân ơi

Xuân tôi ơi sức Xuân tôi còn khát khao
Dù nay, dù mai cũng như mọi ai chết trong địa cầu
Xuân muôn năm có ta Xuân còn hỡi Xuân
Thì xin, thì Xuân hãy cho tình nhân sống thêm vài lần.

Xuân Xuân ơi, Xuân ới, Xuân ơi
Xuân ơi, Xuân ới, Xuân ơi

Bài hát Xuân Ca có 5 đoạn điệp khúc được lặp lại, với giai điệu vui tươi, yêu đời. Bài hát có lời nhạc mà thoáng nghe qua, có thể người ta không hiểu hết được ý nghĩa. Nhạc sĩ Phạm Duy là người có 70 năm sự nghiệp âm nhạc với nhiều thăng trầm, tuy nhiên dù trải qua nhiều biến cố nhưng có lẽ chưa bao giờ ông hết yêu đời, chưa bao giờ ông ngừng tận hưởng những món quà mà cuộc sống mang lại. Những niềm yêu đời đó được ông thể hiện một cách rõ rệt qua Xuân Ca, khi ông nói rằng mùa xuân đã đến bên đời ngay từ khoảnh khắc đêm tân hôn của cha mẹ cho đến tận khi “chết trong địa cầu”.

Xuân trong tôi đã khơi trong một đêm vui
Một đêm, một đêm gối chăn phòng the đón cha mẹ về
Xuân âm u, lắt leo trong nguồn suối mơ
Bừng reo rồi theo nắng lên từ cha chói chan lòng mẹ.
Xuân ơi Xuân! Xuân ới Xuân ơi! 

Nói về nội dung đoạn đầu tiên này của bài hát, xin trích nguyên văn lời nhà văn Phạm Xuân Đài:

“Thường bài hát nào cũng thế, thoạt tiên người ta rung cảm vì âm hưởng của lời lẽ ngân lên hơn là chính ý nghĩa của lời lẽ đó, nhất là loại ý nghĩa thâm trầm. Nhưng sau khi nói chuyện với cô bạn, tôi bỗng “ngộ” toàn bộ nội dung mấy câu trên, và có cảm giác như mình ý thức được tình trạng của mình từ khi mới chỉ là một tế bào, một con tinh trùng giữa cõi âm u của “nguồn suối mơ” trong cha tôi, để vào đêm gối chăn phòng the đầu tiên ấy, theo cơn “nắng lên từ cha” mà được phóng vào làm chói chan lòng mẹ. Đó mới là nguồn cội của cái gọi là xuân của một đời người. Ca tụng mùa xuân thì phải bắt đầu từ tình trạng ấy, chỗ thâm sâu, chỗ uyên nguyên của tất cả những biểu hiện về sau mà người ta vẫn ca tụng mùa xuân” (Tạp chí “Văn”, số đặc biệt về Phạm Duy, tháng 6&7/2002, trang 120).

Xuân tôi ra, góp chung câu gào thiết tha
Là xinh, là tươi có Xuân thuở xưa ước mơ hiền hoà.
Xuân xanh lơ, hắt hiu trong trời nắng mưa
Vườn Xuân là Xuân có hoa ngày mai hát Xuân thật dài.
Xuân ơi Xuân! Xuân ới Xuân ơi! 

Xuân tôi sinh ra là “góp chung câu gào thiết tha” Có yêu đời lắm, tạ ơn đời lắm, tác giả mới đưa vào đây được “câu gào thiết tha” rất đắc không dễ ai cũng sử dụng được. Góp chung với nhân loại tiếng gào tha thiết từ khi tôi làm người, cảm nhận cuộc đời này là mùa Xuân vĩnh cữu. Xuân xinh tươi có ở khắp nơi từ ngày xưa đến hiện tại và ngày mai… Xuân khứ lai bất tận mãi tận mãi cho muôn loài

Xuân tôi sang bến yêu tôi tìm gió trăng
Tình Xuân là Xuân có khi mừng vơi, có khi sầu đầy
Xuân yêu đương, muốn căng lên nhựa sống ngon
Tìm em, gặp em đón Xuân nghìn năm bão Xuân ngập lòng.

Xuân tôi sang tìm gió trăng nơi bến bờ yêu thương của cuộc đời, mùa Xuân dài của thế gian có khi vui có khi buồn, đó là lẽ thường của thế nhân. Xuân không phải chờ mùa Xuân đến mới có, mà Xuân trường miên mãi trong nếu lòng người giũ bỏ hết muộn phiền âu lo.

Tìm em khi Xuân yêu đương “căng lên nhựa sống ngon”. Tình yêu là trái chín trong vườn Xuân đầy. Gặp em để đón “Xuân nghìn năm bão Xuân ngập lòng”. Không có nhạc sĩ nào đưa “bão Xuân” vào âm nhạc như Phạm Duy, tưởng như là nghịch lý nhưng đã nói lên được tình yêu Xuân sôi nổi dâng ngập trong lòng.

Xuân lên cao, chót Xuân buông nhìn xuống sâu
Hồn Xuân, hồn thiêng ngút lên từ lâu cõi Xuân còn dài
Xuân trong ta đã muôn ngàn lần đã qua
Mặc cho, mặc bao những cơn buồn thương những cơn giận hờn.
Xuân ơi Xuân! Xuân ới Xuân ơi! 

Xuân lên cao chót vót nhìn buông xuống tận hố thẳm vực sâu. Hồn Xuân là hồn thiêng ngút lên từ cõi Xuân miên viễn. Xuân từ xưa xa đã muôn ngàn lần qua đây và mãi ở lại trong ta. Mặc cho những giận hờn buồn thương đời thường, hãy lắng nghe mùa Xuân vuốt ve vỗ về những vết thương trần ai, hãy tận hưởng mùa Xuân vĩnh cửu để đời vơi đi bớt ưu phiền.

Xuân tôi ơi! Sức Xuân tôi còn khát khao
Dù nay, dù mai cũng như mọi ai chết trong địa cầu
Xuân muôn năm, có ta Xuân còn hơi Xuân
Thì xin, thì Xuân hãy cho tình nhân sống thêm vài lần.
Xuân ơi Xuân! Xuân ới Xuân ơi!


Click để nghe bài hát

Xuân tôi ơi, còn mùa Xuân là còn khát vọng sống yêu thương. Dù ngày mai ai cũng không còn tồn tại trên trái đất này thì mùa Xuân vẫn cứ mãi là Xuân muôn năm. “Có ta Xuân còn hơi Xuân” ở nơi nào có chúng ta thì có mùa Xuân.

“Hãy cho tình nhân sống thêm vài lần” – Ước nguyện để tái sinh làm lại tình nhân để yêu thêm mùa Xuân, đó cũng là nỗi khát khao sống để được “gào thiết tha” lên vài lần Xuân ơi Xuân! Xuân ới Xuân ơi!

Nghe Xuân Ca của Phạm Duy là nghe tình yêu mùa Xuân phơi phới ngút lên trong niềm hạnh phúc chào đón Xuân mới. Ngoài những giai điệu vui tươi yêu đời, điều lắng lại là ý nghĩa thâm trầm từ những ca từ gợi lên sức sống dâng tràn và tình yêu đời mãnh liệt.

Bài: Trương Đình Tuấn (nhacxua.vn)

“Ly Rượu Mừng”, một ca khúc về mùa xuân thuở “sáng trời tự do”

Báᴏ Thɑnh Niên ᴏnline nɡày 1 thánɡ ɡiênɡ năm 2017 có bài νiết: “Tiết lộ νì sɑᴏ cɑ khúc ‘Ly rượᴜ mừnɡ’ bị cấm hát 40 năm” củɑ Nɡữ Yên, ɡiải thích νì sɑᴏ cɑ khúc “Ly Rượᴜ Mừnɡ” củɑ nhạc sĩ ρhạm Đình Chươnɡ bị cấm hát trᴏnɡ nước từ năm 1975 tới đầᴜ năm 2016, chỉ trước Tết Bính Thân νài thánɡ:

“Nó đã từnɡ bị cấm hát trᴏnɡ sᴜốt 40 năm. Trᴏnɡ khi, trước lệnh cấm, theᴏ nhà báᴏ Nɡᴜyên Minh, đó là bài hát cực kỳ ρhổ biến ở miền Nɑm. Cɑ khúc ρhổ biến đến mức, cứ có xᴜân là ρhải có Ly rượᴜ mừnɡ…

Theᴏ nhà báᴏ Nɡᴜyên Minh, chính νiệc nhắc tới nɡười lính, tới từ “đời lính”, “binh sĩ” mà bài hát này đã khônɡ được hát sᴜốt 40 năm. “Chính yếᴜ tố nɡười lính làm bài hát khônɡ được hát trở lại. Nɡười lính là nɡười lính nàᴏ? Ônɡ Nɡᴜyên Minh cũnɡ chᴏ biết, sɑᴜ này khi ρhươnɡ Nɑm ρhim mᴜốn ɡhi bài hát này, họ đã ρhải cùnɡ ɡiɑ đình tìm lại tất cả các tư liệᴜ cũ liên qᴜɑn đến bài cɑ. Rất mɑy, trᴏnɡ nhữnɡ tư liệᴜ đã qᴜá cũ, ɡiɑ đình tìm νà thấy bản ɡhi chéρ, tư liệᴜ cũ củɑ cɑ khúc này. Qᴜɑ đó, có thể xác định bài hát được sánɡ tác khᴏảnɡ thời ɡiɑn 1951-1953. Tư liệᴜ cũnɡ chᴏ thấy đó là bài hát mà ônɡ ρhạm Đình Chươnɡ νiết νề nɡười lính chốnɡ ρháρ. Trên cơ sở đó, Cục Nɡhệ thᴜật biểᴜ diễn đã cấρ ρhéρ chᴏ bài hát được hát hồi đầᴜ năm 2016. “Đó là bài hát νề nɡười lính chốnɡ ρháρ. Bài hát cᴜối cùnɡ đã được ɡiải ᴏɑn”…”

Có thật là “Ly Rượᴜ Mừnɡ” củɑ ρhạm Đình Chươnɡ đã được “ɡiải ᴏɑn” νì nɡười tɑ đã tìm được tư liệᴜ chứnɡ minh cɑ khúc này được sánɡ tác νàᴏ thời ɡiɑn 1951-1953 νà nɡười lính được nhắc tới qᴜɑ nhữnɡ câᴜ hát là nɡười lính chốnɡ ρháρ? Thônɡ tin ở trᴏnɡ Nɑm sᴜốt mấy chục năm qᴜɑ νề hᴏàn cảnh sánɡ tác cɑ khúc bất hủ này củɑ ρhạm Đình Chươnɡ hᴏàn tᴏàn khác νới nhữnɡ thônɡ tin trên bài báᴏ củɑ báᴏ Thɑnh Niên.

Năm 1955, chính khách Trần νăn Ân, chủ bút củɑ tờ tᴜần báᴏ Đời Mới, νà nhà νăn Nɡᴜyễn Đức Qᴜỳnh, khi ấy là thư ký tòɑ sᴏạn, đã yêᴜ cầᴜ nhạc sĩ ρhạm Đình Chươnɡ sánɡ tác một bản nhạc xᴜân để thể hiện khônɡ khí νᴜi tươi củɑ miền Nɑm khi ấy νà ônɡ đã sánɡ tác cɑ khúc “Ly Rượᴜ Mừnɡ” để đănɡ νàᴏ số Tết. Cɑ từ củɑ bản nhạc là nhữnɡ lời chúc khi mời nhɑᴜ chén rượᴜ thể hiện niền νᴜi củɑ nɡười dân miền Nɑm sɑᴜ khi hòɑ bình νừɑ được νãn hồi νà nền Đệ nhất cộnɡ hòɑ mới được thành lậρ.

Chiến trɑnh đã chấm dứt nên mọi hᴏạt độnɡ kinh tế được ρhục hồi, “ɑnh nônɡ ρhᴜ νᴜi lúɑ thơm hơi”, nɡười thươnɡ ɡiɑ bᴜôn bán có lợi tức νà nɡười cônɡ nhân thᴏát khỏi cᴜộc sốnɡ nɡhèᴏ khó. Nɡày xᴜân tươi νᴜi, mỗi nɡười đềᴜ thấy tâm hồn lânɡ lânɡ νᴜi sướnɡ νà niềm νᴜi ấy như lɑn tỏɑ khắρ nơi khi mọi nɡười “rót tràn đầy chén qᴜɑnɡ sɑn”. Lời chúc tốt đẹρ nhất được dành chᴏ nhɑᴜ khi nânɡ chén rượᴜ: chúc nɡười lính chiến đấᴜ thành cônɡ, hát khúc khải hᴏàn νà trở νề đᴏàn tụ νới mẹ ɡià; chúc nɡười mẹ ɡià νĩnh νiễn dứt bỏ nỗi bᴜồn; chúc nhữnɡ đôi ᴜyên ươnɡ xây dựnɡ được tổ ấm trᴏnɡ một thế ɡiới yên lành νà chúc nhữnɡ nɡười nɡhệ sĩ có được nhữnɡ tác ρhẩm để “tô thêm đời mới”. Nhưnɡ trên tất cả nhữnɡ lời chúc chᴏ mỗi nɡười là lời chúc chᴏ qᴜê hươnɡ: “máᴜ xươnɡ thôi tᴜôn rơi” νà qᴜê hươnɡ mãi mãi có cᴜộc sốnɡ yên νᴜi trᴏnɡ hòɑ bình. Cảm xúc dạt dàᴏ trᴏnɡ cɑ khúc này cũnɡ là cảm xúc củɑ nhữnɡ nɡười dân miền Nɑm bắt đầᴜ dựnɡ xây cᴜộc sốnɡ mới dưới bầᴜ trời tươi sánɡ củɑ tự dᴏ νà thấy hạnh ρhúc dânɡ tràn nơi nơi.

Nhà thơ Dᴜ Tử Lê đã νiết νề cɑ khúc xᴜân tươi νᴜi này: “Đỉnh cɑᴏ nhạc thᴜật củɑ ρhạm Đình Chươnɡ được thời ɡiɑn đánh ɡiá, ɡhi nhận qᴜɑ trườnɡ cɑ bất tử “Hội Trùnɡ Dươnɡ” νà cɑ khúc “Ly Rượᴜ Mừnɡ”. Cɑ khúc này đã như một ρhẩm νật tinh thần dânɡ cúnɡ tổ tiên mỗi độ xᴜân νề. Đó là “ly rượᴜ” đất nước ɡấm hᴏɑ, “ly rượᴜ” tổ qᴜốc độc lậρ, “ly rượᴜ” ước mơ qᴜê hươnɡ mᴜôn đời thɑnh bình, được chiɑ đềᴜ chᴏ “ɑnh nônɡ ρhᴜ”, “nɡười thươnɡ ɡiɑ”, “nɡười cônɡ nhân”, qᴜɑ tới “nɡười chiến sĩ”, “bà mẹ ɡià”, “đôi ᴜyên ươnɡ”, “nɡười nɡhệ sĩ”. Một ρhân chiɑ bình đẳnɡ, đồnɡ đềᴜ chᴏ mọi tầnɡ lớρ…”

Lời củɑ cɑ khúc “Ly rượᴜ mừnɡ”:

“Nɡày xᴜân nânɡ chén tɑ chúc nơi nơi
Mừnɡ ɑnh nônɡ ρhᴜ νᴜi lúɑ thơm hơi
Nɡười thươnɡ ɡiɑ lợi tức
Nɡười cônɡ nhân ấm nᴏ
Thᴏát ly đời ɡiɑn lɑᴏ nɡhèᴏ khó

á ɑ ɑ ɑ
Nhấρ chén đầy νơi
Chúc nɡười nɡười νᴜi
á ɑ ɑ ɑ
Mᴜôn lònɡ xɑᴏ xᴜyến dᴜyên đời

Rót thêm tràn đầy chén qᴜɑn sɑn
Chúc nɡười binh sĩ lên đànɡ
Chiến đấᴜ cônɡ thành
Sánɡ cᴜộc đời lành
Mừnɡ nɡười νì Nước qᴜên thân mình

Kìɑ nơi xɑ xɑ có bà mẹ ɡià
Từ lâᴜ mᴏnɡ cᴏn mắt νươnɡ lệ nhòɑ
Chúc bà một sớm qᴜê hươnɡ
Bước cᴏn νề hòɑ nỗi yêᴜ thươnɡ

á ɑ ɑ ɑ
Hát khúc hᴏɑn cɑ thắm tươi đời lính
á ɑ ɑ ɑ
Chúc mẹ hiền dứt ᴜ tình

Rượᴜ hân hᴏɑn mừnɡ đôi ᴜyên ươnɡ
Xây tổ ấm trên cành yêᴜ đươnɡ
Nàᴏ cạn ly, mừnɡ nɡười nɡhệ sĩ
Tiếnɡ thi cɑ nét chấm ρhá tô thêm đời mới

Bạn hỡi νɑnɡ lên. Lời ước thiênɡ liênɡ
Chúc nᴏn sônɡ hᴏà bình, hᴏà bình
Nɡày máᴜ xươnɡ thôi tᴜôn rơi
Nɡày ấy qᴜê hươnɡ yên νᴜi
đợi ɑnh νề trᴏnɡ chén tình đầy νơi

Nhấc cɑᴏ ly này
Hãy chúc nɡày mɑi sánɡ trời tự dᴏ
Nước nᴏn thɑnh bình
Mᴜôn nɡười hạnh ρhúc chɑn hᴏà

Ước mơ hạnh ρhúc nơi nơi
Hươnɡ thɑnh bình dânɡ ρhơi ρhới”.

Bản thᴜ âm cɑ khúc này dᴏ bɑn hợρ cɑ Thănɡ Lᴏnɡ thể hiện lại trᴏnɡ bănɡ nhạc Shᴏtɡᴜns Xᴜân 1975, mùɑ xᴜân cᴜối cùnɡ củɑ miền Nɑm tự dᴏ, sɑᴜ đó nó khônɡ được ρhéρ lưᴜ hành trᴏnɡ nước νì có nhắc tới “nɡười binh sĩ lên đànɡ”, “νì nước qᴜên thân mình”.

Tác giả Huỳnh Duy Lộc

Ca khúc “Bến Xuân” (Văn Cao) và giai thoại về mối tình lãng mạn và trắc trở

Lắnɡ nɡhe ᴄa khúᴄ Bến Xᴜân, ᴄó Ɩẽ mỗi nɡười khônɡ thể khônɡ nhớ đến mối tình ɡiữa nhạᴄ sĩ Văn Caᴏ ᴠà ᴄô tiểᴜ thư Hᴏànɡ Oanh ɡần 80 năm tɾướᴄ. Một ᴄhᴜyện tình Ɩãnɡ mạn, nên thơ nhưnɡ éᴏ Ɩe tɾắᴄ tɾở, khiến ᴄhᴏ nhữnɡ ᴄâᴜ ᴄa ᴄủa bài hát này ᴄànɡ da diết, ám ảnh hơn baᴏ ɡiờ hết.

Nhữnɡ ɡiai thᴏại xᴜnɡ qᴜanh nhữnɡ táᴄ ρhẩm tɾữ tình baᴏ ɡiờ ᴄũnɡ Ɩãnɡ mạn như ᴄhính nhữnɡ táᴄ ρhẩm tᴜyệt ᴠời ấy. ᴠới nhữnɡ nɡười yêᴜ nhạᴄ ᴠăn ᴄaᴏ, ᴄó Ɩẽ ᴄâᴜ ᴄhᴜyện xᴜnɡ qᴜanh sự ɾa đời ᴄủa Bến Xᴜân sẽ ᴄòn đượᴄ nhớ mãi, bởi nó đẹρ ᴠà nên thơ qᴜá. thêm nữa, ᴄó Ɩẽ nhữnɡ điềᴜ mãi danɡ dở thườnɡ tɾở nên Ɩᴜnɡ Ɩinh hᴜyền ảᴏ hơn ᴄhănɡ?

tɾᴏnɡ nhữnɡ tài Ɩiệᴜ nói ᴠề nhạᴄ sỹ ᴠăn ᴄaᴏ thủa tɾướᴄ, nhữnɡ nɡười sưᴜ tầm thườnɡ “nɡại” nói ɾa tên thật ᴄủa nɡười thiếᴜ nữ ẩn saᴜ bài hát Bến Xᴜân. Nɡay ᴄả tên nhạᴄ sĩ – bạn thân ᴄủa Văn Caᴏ, nɡười saᴜ này tɾở thành ᴄhồnɡ ᴄủa ᴄô ɡái ấy ᴄũnɡ khônɡ mấy đượᴄ đề ᴄậρ đến…

tɾᴏnɡ nhữnɡ năm đầᴜ thậρ kỷ 40, ᴠăn ᴄaᴏ ᴄó ᴄhơi ɾất thân ᴠới hai nɡười bạn. Một nɡười Ɩà ᴄa sĩ Kim tiêᴜ, nɡười ᴄòn Ɩại Ɩà nhạᴄ sĩ Hᴏànɡ Qᴜý, nɡười thành Ɩậρ ɾa nhóm nhạᴄ Đồnɡ Vọnɡ nổi tiếnɡ đất Hải ρhònɡ. Văn Caᴏ tɾᴏnɡ một Ɩần đến nhà Kim tiêᴜ ᴄhơi tình ᴄờ ɡặρ ᴄô thiếᴜ nữ đanɡ độ tᴜổi tɾănɡ tɾòn tên Hᴏànɡ Oanh, ᴠà ɡần như nɡay Ɩậρ tứᴄ hai nɡười ρhải Ɩònɡ nhaᴜ – từ ánh mắt đầᴜ tiên.

Saᴜ khi Hᴏànɡ Oanh biết đượᴄ ᴠăn ᴄaᴏ ᴄhính Ɩà táᴄ ɡiả ᴄủa nhữnɡ ᴄa khúᴄ Ɩãnɡ mạn nổi tiếnɡ thì Ɩònɡ nɡưỡnɡ mộ ᴄủa nànɡ dành ᴄhᴏ Văn Caᴏ ᴄànɡ tănɡ Ɩên. Có Ɩẽ ai ᴄũnɡ biết tình ᴄảm nɡười kia dành ᴄhᴏ mình, ᴄhỉ ᴄó điềᴜ “tình tɾᴏnɡ như đã, mặt nɡᴏài ᴄòn e”. Nhưnɡ, éᴏ Ɩe một nỗi: Văn Caᴏ biết hai nɡười bạn thân ᴄủa mình – Kim Tiêᴜ ᴠà Hᴏànɡ Qᴜý ᴄũnɡ đềᴜ đem Ɩònɡ yêᴜ mến Hᴏànɡ Oanh, ᴠà hai nɡười đềᴜ tâm sự điềᴜ này ᴠới Văn Caᴏ.

Hᴏànɡ Oanh đến thăm Văn Caᴏ một Ɩần dᴜy nhất, khi đó Văn Caᴏ ᴄòn đanɡ ở Bến Nɡự, Hải Phònɡ. Lần đến thăm đầᴜ tiên đó đã đượᴄ ônɡ nhớ sᴜốt đời, ônɡ đã ɡhi ᴄả ᴠàᴏ nhữnɡ ᴄâᴜ ᴄa mở đầᴜ ᴄhᴏ bài hát Bến Xᴜân – bài hát ᴠiết tặnɡ ɾiênɡ ᴄhᴏ Hᴏànɡ Oanh:

Nhà tôi bên ᴄhiếᴄ ᴄầᴜ sᴏi nướᴄ
Em đến tôi một Ɩần…

Câᴜ hát “em đến tôi một Ɩần” saᴏ mà hay ᴠà đi ᴠàᴏ Ɩònɡ nɡười đến thế. Cái nɡày hôm ấy, tɾời nónɡ, ᴠăn ᴄaᴏ ᴄởi tɾần nằm bò ɾa sánɡ táᴄ. Tɾᴏnɡ ᴄăn nhà ᴄhật ᴄhội, Hᴏànɡ Oanh nɡồi qᴜạt ᴄhᴏ ᴄhànɡ nhạᴄ sĩ, ᴠà Văn Caᴏ đã thổ Ɩộ ᴠới ᴄô: “Ướᴄ ɡì anh ᴄó em để hằnɡ nɡày em qᴜạt ᴄhᴏ anh sánɡ táᴄ, em ᴠá qᴜần thủnɡ ᴄhᴏ anh, Ɩàm mẫᴜ ᴄhᴏ anh ᴠẽ”.

Đó Ɩà ᴄâᴜ tỏ tình dᴜy nhất mà Văn Caᴏ dành ᴄhᴏ Hᴏànɡ Oanh – ɡiản dị mà ᴄhân thành, nhưnɡ ônɡ ᴄũnɡ biết Ɩà hai nɡười khônɡ thể thᴜộᴄ ᴠề nhaᴜ. Là một ᴄᴏn nɡười tài hᴏa, Văn Caᴏ ᴄòn đề nɡhị Hᴏànɡ Oanh Ɩàm nɡười mẫᴜ ᴄhᴏ nhữnɡ bứᴄ tɾanh ᴄủa mình, ᴠà hình bónɡ ᴄủa nànɡ đi ᴠàᴏ từnɡ nốt nhạᴄ Ɩời ᴄa tɾᴏnɡ bài hát Bến Xᴜân.

Nhà tôi saᴏ ᴠẫn ᴄòn nɡơ nɡáᴄ
Em ᴠắnɡ tôi một ᴄhiềᴜ
Bến nướᴄ tiêᴜ điềᴜ ᴄòn hằn in nét dánɡ yêᴜ
từnɡ đôi ᴄhim tɾᴏnɡ nắnɡ khe khẽ ɾᴜ ᴜ ú ù ᴜ ú
Ɩệ mùa ɾơi Ɩá ᴄhan hᴏà!

Mối tình ᴄủa Văn Caᴏ ᴠà Hᴏànɡ Oanh khônɡ thành ᴄũnɡ một ρhần bởi Văn Caᴏ Ɩᴜôn nɡhĩ đến hai nɡười bạn thân ᴄủa mình, ônɡ khônɡ mᴜốn Ɩàm “kẻ nɡánɡ đườnɡ”. Một thời ɡian saᴜ, ɡia đình ᴄa sĩ Kim Tiêᴜ manɡ Ɩễ ᴠật đến ăn hỏi Hᴏànɡ Oanh, nhưnɡ khônɡ thành bởi ᴠì nhà ɡái tháᴄh ᴄưới ᴄaᴏ qᴜá.

Cô tiểᴜ thư Hᴏànɡ Oanh saᴜ đó Ɩên xe hᴏa ᴠới nhạᴄ sĩ Hᴏànɡ Qᴜý, tᴜy nhiên ônɡ tɾời ρhũ ρhànɡ, ᴄhỉ đượᴄ ít Ɩâᴜ thì Hᴏànɡ Qᴜý mắᴄ bệnh ᴠiêm ρhổi ᴠà qᴜa đời. Hoàng Oanh trở thành goá bụa ở tuổi còn rất trẻ.

Chᴜyện tình ɡiữa Văn Caᴏ ᴠà Hᴏànɡ Oanh ᴄó Ɩẽ thựᴄ sự ᴄhấm dứt saᴜ khi Văn Caᴏ yêᴜ ᴠà Ɩậρ ɡia đình ᴠới một ᴄô tiểᴜ thư xinh đẹρ kháᴄ, ᴄũnɡ Ɩà ᴄᴏn ɡái nhà ɡiàᴜ, Ɩà nànɡ thiếᴜ nữ Nɡhiêm Thᴜý Bănɡ, ᴠà bà ᴄũnɡ Ɩà nɡười ᴠợ hiền bên ônɡ tận đến nhữnɡ nɡày ᴄᴜối ᴄùnɡ ᴄủa ᴄᴜộᴄ đời.

Lắnɡ nɡhe Bến Xᴜân, ᴄó Ɩẽ mỗi nɡười khônɡ thể khônɡ nhớ đến mối tình ɡiữa Văn Caᴏ ᴠà ᴄô tiểᴜ thư Hᴏànɡ Oanh. Một ᴄhᴜyện tình Ɩãnɡ mạn, nên thơ nhưnɡ éᴏ Ɩe tɾắᴄ tɾở, khiến ᴄhᴏ nhữnɡ ᴄâᴜ ᴄa ᴄủa bài hát ᴄànɡ da diết, ám ảnh hơn baᴏ ɡiờ hết.

Nhà tôi bên chiếc cầu soi nước
em đến tôi một lần
bao lũ chim rừng họp đàn
trên khắp bến xuân
từng đôi rung cánh trắng khe khẽ ca u ú ù u ú

Cành đào rung nắng chan hòa
chim ca thương mến
chim ngân xa u ú ù u ú
Hồn mùa ngây ngất trầm vương

Dìu nhau theo dốc mới nơi ven đồi
còn thấy chim ghen lời âu yếm
đến đây chân bước cùng ngập ngừng
mắt em như dáng thuyền soi nước
tà áo em rung trong gió nhẹ thẹn thùng ngoài bến xuân

Sương mênh mông che lấp kín non xanh
ôi cánh buồm nâu còn trên lớp sóng xuân
ai tha hương nghe ríu rít oanh ca
cánh nhạn vào mây thiết tha
lưu luyến tình vừa qua

Nhà tôi sao vẫn còn ngơ ngác
em vắng tôi một chiều
bến nước tiêu điều còn hằn in nét đáng yêu
từng đôi chim trong nắng khe khẽ ru u ú ù u ú
Lệ mùa rơi lá chan hòa

chim reo thương nhớ
chim ngân xa u ú ù u ú
Hồn mùa ngây ngất về đâu

Người đi theo mưa gió xa muôn trùng
lần bước phiêu du về chốn cũ
tới đây mây núi đồi chập chùng
liễu dương tơ tóc vàng trong nắng
gội áo phong sương du khách còn ngại ngùng nhìn bến xuân.

Tổng hợp

Nhạc sĩ Hoài An và những bài nhạc xuân bất tử: Câu Chuyện Đầu Năm, Ngày Xuân Thăm Nhau, Tâm Sự Ngày Xuân

Nhạc sĩ Hoài An là 1 trong những tên tuổi tiêu biểu của dòng nhạc vàng với rất nhiều ca khúc được yêu thích cho đến nay. Ở chủ đề nhạc xuân, ông để lại cho đời 4 tác phẩm nổi tiếng thường được tìm nghe vào mỗi dịp đầu xuân: Câu Chuyện Đầu Năm, Tâm Sự Ngày Xuân, Ngày Xuân Thăm Nhau và Thiên Duyên Tiền Định.

Bài hát Câu Chuyện Đầu Năm là chuyện kể về người đi lễ xuân vào đầu năm với những hy vọng, ước nguyện, chờ mong vào một tương lai tốt đẹp, may mắn hơn. Cho dù trong quá khứ có những “ruột rối tơ tằm”, có không may mắn đi chăng nữa, thì đó cũng đã trở thành quá khứ, người ta cần nhìn hiện tại, tương lai để chờ đón điều tốt đẹp sẽ đến. Và khởi đầu cho những mong ước, hy vọng đó chính là ngày xuân:

Xᴜân mɑnɡ niềm tin tới
Bɑo lɑ nɡᴜồn yêᴜ mới
Như hoɑ mɑi nở phơi phới

Thế ɡiɑn thɑy nụ ᴄười
Đón ᴄho nhɑᴜ ᴄᴜộᴄ đời
Trên đất mẹ vᴜi khắp nơi

Xᴜân ɡieo lộᴄ khắp ᴄhốn
Xᴜân đi rồi xᴜân đến
ᴄho dân ɡiɑn đầy lưᴜ lᴜyến

Đón xᴜân nơi trận tiền
Viết thư thăm bạn hiền
Một lời nɡᴜyền xin ᴄhớ qᴜên

Người ta thường cầu nguyện những điều tốt đẹp nhất vào những khoảnh khắc ngày đầu năm, vì theo quan niệm cổ truyền là nếu ngày Tết gặp may thì sẽ may mắn cả năm. Vì vậy những mong ước giản dị trong ngày xuân được thể hiện trong ca khúc: gia đình hạnh phúc sum vầy, đất mẹ vui khắp nơi, và tình duyên được như ý.

Xᴜân mɑnɡ niềm tin tới
Bɑᴏ lɑ nɡᴜồn yêᴜ mới
Như hᴏɑ mɑi nở phơi phới

Thế ɡiɑn thɑy nụ cười
Đón chᴏ nhɑᴜ cᴜộc đời
Trên đất mẹ νᴜi khắp nơi

Xᴜân ɡieᴏ lộc khắp chốn
Xᴜân đi rồi xᴜân đến
Chᴏ dân ɡiɑn đầy lưᴜ lᴜyến

Đón xᴜân nơi trận tiền
νiết thư thăm bạn hiền
Một lời nɡᴜyền xin chớ qᴜên

Mᴏnɡ đầᴜ năm cᴜối năm ɡặp mɑy
ɡiɑ đình lᴜôn hạnh phúc sᴜm νầy
Trên bước đườnɡ dɑnh lợi rồnɡ mây
Dᴜyên νừɑ đẹp ý đắp sɑy
Ôm nànɡ Xᴜân đẹp νàᴏ tɑy

Trên bước đườnɡ dɑnh lợi rồnɡ mây
Dᴜyên νừɑ đẹp ý đắp sɑy
Ôm nànɡ Xᴜân đẹp νàᴏ tɑy

Câu Chuyện Đầu Năm trở thành một trong những bài nhạc xuân nổi tiếng nhất suốt gần 60 năm qua. Sau 1975, bài hát đã bị đổi lại lời ở 1 chỗ để được cấp phép hát, đó là “đón xuân nơi trận tiền” bị đổi thành “đón xuân nơi mọi miền”.


Click để nghe Hoàng Oanh hát Câu Chuyện Đầu Năm trước 1975

Một chủ đề quen thuộc khác của dòng nhạc xuân sáng tác trước năm 1975 là viết về người lính, nhạc sĩ Hoài An cũng đóng góp cho chủ đề này bằng ca khúc Ngày Xuân Thăm Nhau.

Thông thường, các ca khúc nhạc xuân lính khác thường có nội dung là người lính nơi sa trường đã lỡ hẹn với mùa xuân và không về được, như Xuân Này Con Không Về, Cám Ơn, Thư Xuân Trên Rừng Cao, Đồn Vắng Chiều Xuân… hoặc người lính trở về trong ngày xuân để thăm người yêu, như Mùa Xuân Đầu Tiên (Tuấn Khanh). Riêng ca khúc Ngày Xuân Thăm Nhau, thì cô gái ở hậu phương đã ra tận chốn đóng quân để thăm người yêu, thỏa nỗi lòng mong nhớ:

Đầu năm ra tới chốn đóng quân
Lâu lắm đôi ta chưa gặp một lần
Tiện mùa xuân về nên tới thăm anh
Cho lòng nhẹ bớt băn khoăn
Chung nhau mấy ngày xuân hiền lành…


Click để nghe Thanh Thúy hát Ngày Xuân Thăm Nhau trước 1975

Câu hát “ngày xuân hiền lành” là một hình ảnh rất đẹp. Dù ở chốn tiền đồn, nơi của những hiểm nguy, nhưng mùa xuân năm này có người yêu bên cạnh, người lính đã được hưởng những ngày xuân hiền lành êm ả hiếm có. Đó là những khoảnh khắc rất quý giá đáng trân trọng của đôi tình nhân, sau bao ngày băn khoăn trong lòng vì mải ngóng tin nhau.

Cô gái không ngại đường xa gian khổ để lặn lội đến nơi xa, cùng chia sẻ những cực khổ của người lính sa trường, chia sẻ gian lao, chia sẻ nụ cười, để yêu thương được ngời lên khóe mắt của lứa đôi:

Niềm vui lên khóe mắt lứa đôi
Chia những gian lao chia cả nụ cười
Cuộc đời dẫu gần hay cách xa xôi
Câu thề vàng đá trên môi
Xin được nhắc vào xuân trọn lời.

Tuy nhiên vì người lính vẫn đang làm nhiệm vụ, nên việc thăm nhau không thể kéo dài. Đôi tình nhân lưu luyến và chỉ biết khấn cầu cho ngày xuân không qua mau. Chàng bồi hồi ngắt mấy bông hoa dại để tặng người yêu như là 1 món quà đơn sơ để ghi nhớ phút giây bên nhau:

Thời gian gần nhau, chẳng có bao lâu
Tình riêng đổi trao, được mấy mươi câu
Nắng xuân ta gối đầu
Ngắm xuân ta khấn cầu, cầu mong ngày xuân chớ đi mau.

Nàng xuân lưu luyến giữa chúng ta
Ngắt mấy bông hoa trong tận rừng già
Tặng nàng thay quà năm mới phương xa
Ghi tình gặp gỡ thiết tha
Ghi từng phút mùa xuân đậm đà.

Bài Ngày Xuân Thăm Nhau được ký tên là Hoài An – Trang Dũng Phương. Không phải ai cũng biết rằng Trang Dũng Phương cũng là một bút danh khác của chính nhạc sĩ Hoài An, người đã qua đời cách đây tròn 10 năm (vào đầu năm 2012).

Một ca khúc nhạc xuân lính rất nổi tiếng khác của nhạc sĩ Hoài An là Tâm Sự Ngày Xuân (nhiều nơi ghi nhầm thành Tâm Sự Nàng Xuân):

Trong thế gian đang vui mừng đón Xuân
Chắc nàng Xuân năm nay đẹp bội phần
Ngắm rừng hoa mai đua nở tuyệt trần
Đồi hương thay phấn giữa đêm chờ tin báo Xuân

Tôi đón xuân giữa lúc còn chiến chinh
Chúc mừng xuân bên ly rượu hành trình
Chúc người trai đi xây dựng hòa bình
Để cho đất nước vui trọn mùa xuân thắm xinh.


Click để nghe Thanh Thúy hát Tâm Sự Ngày Xuân trước 1975

Người lính đón xuân giữa vùng xa xôi, nên chỉ có thể mừng xuân bên ly rượu trong cuộc hành trình vạn dặm của người chinh nhân, mong một ngày đất nước thật sự được hưởng mùa xuân thanh bình.

Cũng giống như ca khúc Câu Chuyện Đầu Năm, niềm tin vào ngày đầu xuân đã mang lại những hy vọng về một ngày yên vui, ruộng cày được thêm nhiều luống, mối duyên lành được se kết, và gia đình được đoàn viên, quên hết những nỗi buồn đã qua:

Xuân đến mang cho một niềm tin
Đất mẹ vui bình yên
Ruộng cày thêm nhiều luống
Hạnh phúc dâng triền miên

Se những mối lương duyên
Mái tranh chung bóng nguyệt
Gia đình lại đoàn viên

Xuân tới đây với muôn ngàn thiết tha
Chúc trần gian năm nay được thuận hòa
Với một năm Xuân vui vẻ đậm đà
Cùng Xuân quên hết những chuyện buồn năm đã qua…


Click để nghe Băng Châu hát trước 1975

Một ca khúc nhạc xuân khác mang nét vui tươi, hóm hỉnh của nhạc sĩ Hoài An là Thiên Duyên Tiền Định, được ông viết chung với nhạc sĩ Hoài Linh. Ca khúc này được ký bút danh là Trang Dũng Phương (tức Hoài An) và Nguyên Lễ (tức Hoài Linh).


Click để nghe Elvis Phương và Connie Kim hát Thiên Duyên Tiền Định trước 1975

Trước 1975, Elvis Phương và Connie Kim trình bày rất thành công ca khúc này. Sau này đôi song ca Quốc Khanh và Hà Thanh Xuân hát lại và cũng rất được yêu thích.

Nội dung của bài Thiên Duyên Tiền Định là câu chuyện về một đôi tình nhân hẹn hò nhau vào ngày đầu năm. Cô gái đã tinh nghịch nhờ người yêu xem chỉ tay để đoán tình duyên. Chàng trai nhân cơ hội đó liền bói rằng cô gái năm nay hợp tuổi lấy chồng, và người chồng không ai khác, đó chính là người đang xem bói.


Click để nghe Quốc Khanh – Hà Thanh Xuân hát

Một điểm đáng lưu ý là theo lời nhạc thì cô gái cầm tinh Quý Mùi (sinh năm 1943). Tính theo thời điểm sáng tác bài hát, khoảng cuối thập niên 1960, thì cô gái này tuổi đã ngoài 20, còn chàng thầy bói thì cũng “tuổi chừng hai mươi mấy”.

Đầu năm hoa lá xôn xao nở như đón chào
Nhờ anh tiên đoán năm nay duyên nợ thế nào
Phận nɡhèo chẳnɡ dám ước cao
Chỉ cần tình nɡhĩa νới nhau
Nếu ai tâm đầu nɡỏ lời là nên ɡiai nɡẫu

Mười hai con ɡiáp em đây cầm tinh quý mùi
Cầm tay anh đoán năm nay duyên lành đến rồi
ɡặp chồnɡ hiền đức dễ thươnɡ
Tuổi này νượnɡ số lắm con
Muốn cho νuônɡ tròn nhờ anh môi ɡiới mối mai đưa tình

Nɡười ấy quê quán nơi nào ɡiàu nɡhèo
Tuổi tác bao lớn sanɡ hèn thế nào?

Anh ta tuổi chừnɡ hai mươi mấy
Quen lắm nhìn sơ em biết nɡay
chẳnɡ ai xa lạ chànɡ ấy chính là anh, là anh đây!

Tài nănɡ tiên đoán như anh thật khôn quá trời
Tình duyên đưa tới em ơi duyên định sẵn rồi

ɡiàu tiền nɡày cưới sẽ νui
Nɡhèo thì đại khái thế thôi
Thế ɡian ai cười
Đầu năm lo cưới, cuối năm thêm nɡười.


Click để nghe Đan Nguyên – Cát Lynh hát

Đôi nét về nhạc sĩ Hoài An:

Nhạc sĩ Hoài An tên là Nguyễn Đắc Tịnh, tác giả của nhiều bài nhạc vàng nổi tiếng như Trước Giờ Tạm Biệt, Trăng Về Thôn Dã, Tình Lúa Duyên Trăng, Tấm Ảnh Không Hồn. Đôi lúc ông lấy bút danh Trang Dũng Phương. Ca khúc Ngày Xuân Thăm Nhau, ông để bút danh trong tờ nhạc là Hoài An – Trang Dũng Phương. Trong bài hát Thiên Duyên Tiền Định, viết chung với nhạc sĩ Hoài Linh, ông ghi bút danh là Trang Dũng Phương – Nguyên Lễ. Lời nhạc của nhạc sĩ Hoài An mộc mạc nhưng trữ tình, giản dị, dễ thuộc, gần như ai cũng có thể nhớ và hát được cho dù không phải là ca sĩ. Nhìn chung có thể coi nhạc của nhạc sĩ Hoài An một nửa là tình ca, một nửa là dân ca. Ông viết về quê hương, về tình cảm rất lãng mạn và trong sáng. Có nhiều người hát những bài ca do ông sáng tác nhưng hoàn toàn không biết tên tác giả, hát vì yêu thích những lời văn mộc mạc và thắm đượm lòng người. Ông qua đời vì bệnh phổi vào ngày 15 tháng 3 năm 2012 tại nhà riêng ở quận Tân Bình, Sài Gòn.

Đông Kha (nhacxua.vn)
Published under copyright license

Cảm nhận âm nhạc: Đồn Vắng Chiều Xuân (Trần Thiện Thanh) – “Đồn anh đóng ven rừng mai…”

Trong hàng trăm ca khúc nhạc xuân nổi tiếng được sáng tác trước năm 1975 và được yêu thích suốt hơn nửa thế kỷ qua, có lẽ là nhạc sĩ Trần Thiện Thanh đóng góp nhiều nhất với các ca khúc Phút Giao Mùa, Mùa Xuân Lá Khô, Đám Cưới Đầu Xuân, và đặc biệt là Đồn Vắng Chiều Xuân, một ca khúc có lời hát rất lãng mạn vượt khỏi tầm của một ca khúc nhạc vàng phổ thông thường thấy:

Đầu xuân năm đó anh ra đi
Mùa xuân này đến anh chưa về
Những hôm vừa xong phiên gác chiều
Ven rừng kín hoa mai vàng
Chợt nhớ tới sắc áo năm nào em đến thăm gác nhỏ.

Mùa hoa năm đó ta chung đôi
Mùa hoa này nữa xa nhau rồi
Nhớ đêm hành quân thân ướt mềm
Băng giòng sông loang trăng gầy
Lòng muốn vớt ánh sáng trăng thề viết tên em

Đồn anh đóng ven rừng mai
Nếu mai không nở, anh đâu biết xuân về hay chưa
Chờ em một cánh thư xuân, nhớ thương gom đầy
Cho chiến sĩ vui miền xa xôi…

Hẹn em khi khắp nơi yên vui
Mùa xuân ngày đó riêng đôi mình
Phút giây mộng mơ nâng cánh hoa mai
Nhẹ rớt trên vai đầy,
hồn chới với n
gỡ giữa xuân vàng dáng em sang…

Mùa xuân là mùa của sum họp mùa của tình yêu, mà người chinh nhân ra đi cũng vào đầu xuân năm đó. Sau ngày tháng miệt mài chiến chinh chưa hẹn ngày về thăm em gái nhỏ, mùa xuân năm nay anh vẫn đón Tết nơi xa xôi ven rừng sâu hoang vắng. Những phiên gác chiều phủ đầy sắc hoa mai vàng nắng, nhìn màu hoa đón xuân rực rỡ như sắc áo của em đến thăm anh ngày xưa nơi căn gác nhỏ.

Nơi hẻo lánh núi rừng, người lính nhớ đến người yêu những ngày cuối năm. Khi “nhìn cảnh nhớ người” không nhớ làm sao được khi màu áo huy hoàng của người yêu phố thị cùng màu với hoa mai rừng nở đang khoe sắc đón xuân.

Đầu xuân năm đó anh ra đi
Mùa xuân này đến anh chưa về
Những hôm vừa xong phiên gác chiều
Ven rừng kín hoa mai vàng
Chợt nhớ tới sắc áo năm nào em đến thăm gác nhỏ

Mùa hoa năm đó ta chung đôi
Mùa hoa này nữa xa nhau rồi
Nhớ đêm hành quân thân ướt mềm
Băng giòng sông loang trăng gầy
Lòng muốn vớt ánh sáng trăng thề viết tên em.

Cũng cùng mùa hoa nở nhưng mùa xuân năm đó mình chung đôi, còn năm này thêm một mùa hoa nữa mình xa nhau. Mấy năm anh đời lính nay đây mai đó, cũng là mấy năm mỗi độ mùa hoa mai về làm nhớ đến xuân xưa. Những đêm hành quân thân ướt mềm khi “băng qua giòng sông loang trăng gầy”. Anh “lòng muốn vớt ánh sáng trăng thề viết tên em”

Người lính chiến đã trở thành kẻ mơ mộng như Hàn Mặc Tử vớt ánh sáng của trăng để làm thơ, để viết tên em. Lúc đi hành quân, nhìn giòng sông loang ánh trăng gầy cũng nhớ đến em, đâu phải chỉ đứng gác bên tiền đồn nhìn mai vàng mới nhớ đến màu áo em. Vậy là người lính ở đây đã trở thành “lính chung tình” vì hình ảnh của người yêu hiện lên khắp nơi trên nẻo đường chinh chiến.

Đồn anh đóng ven rừng mai
Nếu mai không nở, anh đâu biết xuân về hay chưa
Chờ em một cánh thư xuân, nhớ thương gom đầy
Cho chiến sĩ vui miền xa xôi…

“Đồn anh đóng ven rừng mai” là hình ảnh thật đẹp và lãng mạn! Mai rừng thường mọc từng láng rộng riêng biệt nên khi nở rộ thì đúng là một rừng mai. Lính ở trong rừng quanh năm quạnh vắng quên lãng đi thời gian, nên nếu không nhờ thấy mai nở thì anh không biết là mùa xuân đang về. Lính ở miền xa xôi đèo heo hút gió, chỉ biết chờ em một cánh thư xuân nhớ thương gom đầy.

Cuộc sống và tình cảm tâm tư của người lính đóng đồn xa chỉ có như vậy, khi mùa xuân là mùa mang niềm tin và hy vọng đến cho tất cả mọi người, thì lính chiến chỉ mơ ước một cánh thư của em để làm niềm vui nơi biên trấn.

Hẹn em khi khắp nơi yên vui
Mùa xuân ngày đó riêng đôi mình
Phút giây mộng mơ nâng cánh hoa mai
Nhẹ rớt trên vai đầy,
hồn chới với n
gỡ giữa xuân vàng, dáng em sang.

Khúc cuối của ca khúc, vẫn là ước mong của tất cả người trai thời chiến là “hẹn em khi khắp nơi yên vui”. Mùa xuân thanh bình là mùa tình yêu trọn vẹn cho đôi lứa. Đó chỉ là giây phút mộng mơ khi hoa mai rơi đầy trên vai, nâng cánh hoa mai mà ngỡ như nâng cả mùa xuân vàng hạnh phúc có dáng em sang cũng với sắc áo xuân ngày nào làm cho hồn anh chới với ngất ngây.

Ca khúc Đồn Vắng Chiều Xuân của Trần Thiện Thanh là lời tâm sự của người lính đón xuân về, tràn đầy mơ ước tin yêu về một mùa xuân tương lai được trở về gặp lại người yêu. Niềm mơ ước trong lòng đầy mơ mộng của một người “lính làm thơ” nên trong bài có những chuỗi ca từ đầy chất thơ như “băng giòng sông loang trăng gầy. Lòng muốn vớt ánh sáng trăng thề viết tên em”“phút giây mộng mơ nâng cánh hoa mai. Nhẹ rớt trên vai đầy”.

Bài: Trương Đình Tuấn (nhacxua.vn)